წმინდა გიორგი ჭყონდიდელი (+1118) - 12 სექტემბერი (25 სექტემბერი)
წმინდა გიორგი ჭყონდიდელი (+1118) - 12 სექტემბერი (25 სექტემბერი)
დავით აღმაშენებელზე საუბარი შეუძლებელია, თუ არ ვახსენეთ მისი ბრძენი თანამოსაგრე გიორგი ჭყონდიდელი.

დიდი ადამიანების ერთ-ერთი მთავარი ღირ¬სება ირგვლივ ჭკვიანი ხალხის შემოკრებაა. ასე მოიქცა დავით აღმაშენებელიც, რომელმაც გიორგი ჭყონდიდელი ყველა კარისკაცზე მეტად დაიახლოვა.

"კაცი სრული ყოვლითა სიკეთითა სულისა და ხორცთასა, - ასე ახასიათებს დავითის მემატიანე მწიგნობართუხუცესს, - განმზრახი, სვიანი და ფრთხილი... თანაგანმკაფელი ყო-ველთა გზათა, საქმეთა და ღვაწლთა დავითისათა".

ერთ ქართულ კარაბადინში საინტერესო ცნობაა დაცული: "ქრისტეს მიერ პატრონმან ჭყონდიდელმან... მისმან მწიგნობართუხუცესობამ, პროტოუპერტიმოსმან და ვაზირთა ყოველთა უპირველესმან, კაცმან გონებამოზავმან და საღმრთოითა მსჯავრითა მართლმსაჯულმან და ხელის აღმპყრობელმან უღონოთა და ქურივთამან...". ჟამთააღმწერელი იმასაც დაურთავს, რომ მწიგნობართუხუცესის მოვალეობა "სამეფოსა და სასახლის განგება" იყო, "ხელმწიფის კარის გარიგებაში" კი ნათქვამია, "ვითა მამა არს მეფისა, აგრე ყველა საურავი უმისოდ (მწიგნობართუხუცესის გარეშე, - ავტ.) არ იქნებისო".

დავით აღმაშენებელი მხოლოდ განსწავლულობისა და სიბრძნის, ერთგულებისა და პატიოსნების გამო როდი მიაგებდა პატივს გიორგი ჭყონდიდელს (ან სხვა სამღვდელო პირებს, თუნდაც არსენ იყალთოელს ანდა საქართველოს მაშინდელ კათოლიკოს-პატრიარქს იოანეს); ქართული ეკლესია მას საქართველოს ჭეშმარიტ გამაერთიანებლად და მესაჭედ მიაჩნდა, ძალად, რომელსაც შეეძლო, უფლის შემწეობით განეახლებინა და განეცხოველებინა, სულიერების ახალ საფეხურზე აეყვანა ქართველი ერი. საქართველოს ოქროს ხანა - დავითისა და თამარის ბრწყინვალე ეპოქა - სწორედ სახელმწიფოსა და ქართული ეკლესიის ღრმა ურთიერთთანამშრომლობის ნიადაგზე ამოიზარდა.

გიორგი ჭყონდიდელი პირველ ვეზირად ითვლებოდა. ის მეფის შემდეგ პირველი კაცი გახლდათ სახელმწიფოში და საერო თუ სასულიერო საკითხებზე თანაბრად მიუწვდებოდა ხელი. მასვე ექვემდებარებოდა უმაღლესი სასამართლო ორგანო - სააჯო კარი.

გიორგი ჭყონდიდელი მართლმადიდებლობის ან, რო¬გორც იმჟამად მიიჩნევდნენ საქართველოში, ქართული ქრისტიანობის სიმბოლოს წარმოადგენდა, ამიტომ შემთხვევითი არ არის, რომ სწორედ მისი ხელმძღვანელობით აიღეს ციხე-ქალაქი სამშვილდე 1110 წელს, რასაც ქვემო ქართლის მთავარ ციხეთა გათავისუფლება მოჰყვა. იმხანად, მართალია, ეს ციხეები თურქებს ეკავათ, მაგრამ მანამდე, სულ რამდენიმე ათეული წლით ადრე, სამშვილდე მონოფიზიტური სახელმწიფოს ცენტრს წარმოადგენდა - ის ლორე-ტაშირის კვირიკიანთა სამეფოს დედაქალაქი გახლდათ. მონოფიზიტური ეკლესიის გავლენა ამ ქართულ მიწაზე მას შემდეგაც ძლიერი იყო, რაც ქვემო ქართლის ციხეები თურქებმა დაიკავეს (აქ, ქვემო ქართლში, ჭეშმარიტად ქართულ მიწაზე, მონოფიზიტური ეკლესია არაბმა დამპყრობლებმა ხელოვნურად გააბატონეს. არაბებისა და სომხური ეკლესიის კავშირმა და ქალკედონიზმის (დიოფიზიტური მრწამსის) წინააღმდეგ ერთობლივმა ბრძოლამ ამ ტერიტორიაზე საფუძველი ჩაუყარა სომხურ სახელმწიფოს - კვირიკიანების სამეფოს, რომლის მოქალაქეთა უმრავლესობა ქართველი იყო, თუმცა მათი ნაწილი იძულებით გრიგორიანულ სარწმუნოებაზე გადაიყვანეს.

მართლმადიდებელი ეპისკოპოსის გიორგი ჭყონდიდე¬ლის ამ ნაბიჯს თურქეთის ბატონობისგან გათავისუფლებულ ადგილობრივ ქრისტიანთა მართლმადიდებელი ეკლესიის წიაღში დაბრუნებისთვის უდიდესი სულიერი მნიშვნელობა უნდა ჰქონოდა. მართლაც, სულ მალე ქვემო ქართლი ქართული ეკლესიის ნაყოფიერ ასპარეზად იქცა, თუმცა ქვემო ქართლს მონოფიზიტთა ანუ "სომეხთა" ბატონობის გამო სახელად სომხითი შემორჩა. ამავე მიზეზით საქართველოს მეფე მოგვიანებით "სომეხთა მეფის" ტიტულსაც ატარებდა, რაც სწორედ ამ კუთხის მფლობელობას აღნიშნავდა.

სამშვილდის დაკარგვით შეშფოთებულმა თურქეთის სულთანმა ასიათასკაციანი ლაშქარი გამოგზავნა, მაგრამ დავით აღმაშენებელი მომხდურს მზად დახვდა და უკუაქცია. გიორგი ჭყონდიდელმა - ალბათ, დავითის თანხმობით - სამხედრო კამპანია განაგრძო და მტერს რუსთავიც წაართვა.

გიორგი ჭყონდიდელს ყივჩაღთა გადმოსახლებაშიც დიდი წვლილი შეუტანია.

როგორც მემატიანე მოგვითხრობს, მეფე ჭყონდიდელ მღვდელმთავარს უწინამძღვრებდა ხოლმე თითქმის ყველა დიდ სამხედრო თუ სასულიერო საქმეს.

საზოგადოდ, დავით აღმაშენებელი ქვეყანას საეკლესიო მოღვაწეების ხელით მართავდა. ყველაზე მაღალი თანამდებობები სასულიერო პირებს ეკავათ: გიორგი ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესს, კათოლიკოს-პატრიარქ იოანეს, მოძღვართ-მოძღვარ იოანეს, არსენ იყალთოელს... ჩანს, სწორედ მეფის კარზე მოღვაწე ეს მღვდელმთავრები წარმოადგენდნენ ქართული ეკლესიის სინოდს. დავითის მემატიანე მოგვითხრობს, რომ აღმაშენებლის დროს "მონასტერნი და საეპისკოპოსონი და ყოველნი ეკლესიანი წესსა და რიგსა ლოცვისასა და ყოვლისა საეკლესიოსა განგებისასა დარბაზის კარით მიიღებდიან, ვითარცა კანონსა უცთომელსა, ყოვლად შვენიერსა და დაწყობილსა, კეთილწესიე¬რებასა ლოცვისა და მარხვისასა".

ბუნებრივია, მწიგნობართუხუცესის გაპირველკაცება სამეფო კარზე შემთხვევითი არ ყოფილა. მეფე, როგორც საერო პირი, საეკლესიო საქმეებში უშუალო მონაწილეობას ვერ მიიღებდა (რუის-ურბნისის საეკლესიო კრებას დავით აღმაშენებელი რიგით წევრად ესწრებოდა). არადა, დრო იყო, გადამჭრელი ზომები მიეღოთ და ეკლესია უღირსი ხალხისგან გაეწმინდათ. ამისთვის კი უნდა გამოძებნილიყო გზა, რომელიც სამეფო ხელისუფლებას საეკლესიო საქმეებში უმტკივნეულოდ ჩარევის საშუალებას მისცემდა.

სწორედ ამ მიზნით გააერთიანა დავით აღმაშენებელმა ორი - ჭყონდიდელისა და მწიგნობართუხუცესის - თანამდებობა. მას აქეთ მწიგნობართუხუცესად მუდამ ჭყონდიდელი ინიშნებოდა.

შემთხვევითი არც ის ყოფილა, რომ საეკლესიო პირთაგან დავით აღმაშენებელმა სწორედ ჭყონდიდელი შეარჩია. X საუკუნეში დაარსებული ჭყონდიდის საეპისკოპოსო თანდათან აღზევდა და XI საუკუნის შუა წლებში, ბაგრატ IV-ის დროს, მთელ დასავლეთ საქართველოში უწარჩინებულეს კათედრად იქცა.

ზედმეტია მტკიცება იმისა, რომ მეფის ამ ნაბიჯს საქართველოსთვის უდიდესი მნიშვნელობა ჰქონდა. ახალი სახელოს მეოხებით საქართველოს მეფეს საეკლესიო საქმეებში აქტიურად ჩარევის საშუალება მიეცა, რაც, თავის მხრივ, მეფის ხელისუფლების ეკლესიაზე უშუალო გავლენას ნიშნავდა.

მწიგნობართუხუცესისა და ჭყონდიდელის სახელოების გაერთიანება, როგორც ჩანს, 1104-05 წლებში უნდა მომხდარიყო. მართლაც, დავით აღმაშენებლის მიერ მოწვეული დიდი საეკლესიო კრების "ძეგლისწერაში" (1103 წ.) გიორგი მხოლოდ მწიგნობართუხუცესადაა მოხსენიებული: "ღირსისა მეუფისა ჩუენისა და თუალად წმიდისა ამის კრებისა ცნობილისა გიორგი მონაზონისა და მწიგნობართუხუცესისა". ამგვარად, რუის-ურბნისის კრების დროს გიორგი მხოლოდ ბერი იყო. თავისთავად ისიც საგულისხმოა, რომ დავითმა უბრალო ბერს პირველი ვეზირის თანამდებობა უბოძა და მხოლოდ საერო ხელისუფლად გახდომის შემდეგ ჩააბარა მონაზონ გიორგის ჭყონდიდის სამღვდელმთავრო კათედრა.

სამშვილდისა და ძერნას აღება-შემოერთებისას, 1110 წელს, ის უკვე ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესად იხსენიება: "შეკრბეს გიორგი ჭყონდიდელსა და მწიგნობართუხუცეს-სა წინაშე". ჭყონდიდელ-მწიგნობართუხუცესს, მისი გავლენა და ავტორიტეტი კიდევ უფრო რომ გაზრდილიყო, სამეფო კარი ურიცხვ უფლებას აძლევდა. იგი მხოლოდ სახელმწიფო საქმეთა მთავარი გამგე კი არ იყო, არამედ მეფის პირა¬დი ქონების უზენაეს მმართველადაც ითვლებოდა.

დავით აღმაშენებლის მიერ დაწყებული საქმის დაგვირგვინებას გიორგი ჭყონდიდელი, სამწუხაროდ, ვეღარ მოესწრო. ის 1118 წელს აღესრულა.
............................

აქვე წაიკითხეთ:

"ერისა შენისა დიდებაო"

ახალშერაცხული წმინდანი გიორგი ჭყონდიდელი



ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარი არ გაკეთებულა
სხვა სიახლეები
07.12.2022
ღირსი იაკობ განდეგილი V საუკუნეში მოღვაწეობდა სიარიაში. მან სიჭაბუკეშივე დაუტევა ამსოფლიური ცხოვრება და მონასტრული ცხოვრება აირჩია.
06.12.2022
ღირსი სიმონი წარმოშობით იყო ქალაქ სოლვიჩეგოდსკიდან. პატარაობიდანვე აღინიშნებოდა მასზე ღვთის მადლი.
05.12.2022
წმინდა მიტროფანე დაიბადა 1623 წელს ვლადიმირის მიწაზე. მან სასულიერო მოღვაწეობა როგორც თეთრმა სამღვდელომ, ისე დაიწყო ერთი სოფლის ეკლესიაში.
05.12.2022
ალექსანდრე, ვლადიმირის დიდი მთავრის იაროსლავ II-ის ძე, 1220 წელს დაიბადა. მეფისწულმა სიყმაწვილიდანვე შეითვისა ქრისტიანული მოძღვრება.
05.12.2022
ახალი სტილით 6 დეკემბერს  წმინდა იკონიელი ეპისკოპოსის - ამფილოქეს ხსენებაა.
05.12.2022
წმინდა გრიგოლი VI საუკუნეში დაიბადა კუნძულ სიცილიაზე, ქალაქ აკრაგანტის მეზობელ დაბა პრეტორიაში.
28.11.2022
წმინდა მიქაელი ცხოვროდა მიქაელ III-ის მეფობის დროს. წარმომავლობით იყო ბულგარეთის ქალაქ პოტუკიდან
28.11.2022
ღირსი აგაბო ისმაიტელი სირიაში მოღვაწეობდა V საუკუნეში. წარმოშობით არაბი გახლდათ და ქრისტეს რჯულზე მოაქცია ბერმა მაროზმა
28.11.2022
წმინდა ბერნვარდი მოღვაწეობდა XI საუკუნეში. იგი გახლდათ საქსონიაში ხილდესხაიმის ეპისკოპოსი.
28.11.2022
მას პატივს მიაგებს რუმინეთის მართლმადიდებელი ეკლესია. წმინდა კორბინიანე გახლდათ ერთი პირველი მისიონერი და ეპისკოპოსი ბავარიაში.
მუდმივი კალენდარი
წელი
დღესასწაული:
ყველა დღესასწაული
გამოთვლა
განულება
საეკლესიო კალენდარი
ძველი სტილით
ახალი სტილით
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
ჟურნალი
ჟურნალის ბოლო ნომრები:
"შეიყვარეთ მოყვასი! და თქვენ შეიყვარებთ ქრისტეს! შეიყვარეთ მაჭირვებელნი და მტერნი! და სიხარულის კარი განიხვნება თქვენთვის, მკვდრეთით აღმდგარი ქრისტე განწმენდს სიყვარულში აღმდგარ თქვენს სულს. სულ ეს არის! რა ცოტას ელის ჩვენგან უფალი! ამაშია ჩვენი სამოთხე! ეს ჩვენი აღდგომაა! შეიყვარეთ სიყვარული და მარად იცოცხლებთ სიყვარულის ვნებებში აღმდგარი მაცხოვრის სიყვარულში!" - სქემარქიმანდრიტი ვიტალი (სიდორენკო)

istanbul evden eve nakliyat fabrika taşımacılığı eşya depolama ofis taşıma bostancı nakliyat skdar nakliyat ehirler aras nakliyat ehirler aras nakliyat cretleri ehirler aras nakliyat transfernakliyat.com.tr eya depolama sex shop

restbet restbet tv restbet giriş restbet restbet güncel restbet giriş restbet restbet giriş restizle betpas betpas giriş pasizle betpas betpas giriş pasizle iskambil oyunları rulet nasıl oynanır blackjack nasıl oynanır guvencehd.org heceder.org trke casino 30 tl deneme bonusu tahincioglunakliyat.com.tr aviator oyunu betexper Deneme bonusu veren siteler heceder.org pdf indir casino siteleri casino siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu slot siteleri pdf indir ingilizce trke eviri lyrics translate video shell alfa shell eya depolama depolama