კოლაელი მოწამე ყრმანი (V) - 22 თებერვალი (7 მარტი ან 6 მარტი - ნაკიან წელს)
კოლაელი მოწამე ყრმანი (V) - 22 თებერვალი (7 მარტი ან 6 მარტი - ნაკიან წელს)
კოლა ანუ კოლას ხევი (ისტორიული ტაო, ამჟამად თურქეთის ტერიტორია) არის სათავე მდინარე მტკვრისა. ეს არის უზარმაზარი ქვაბული.

მთებიდან, რომლითაც შემოზღუდულია კოლას ქვაბული, აუარებელი წყარო მორაკრაკებს, რომელნიც სხვადასხვა ადგილას ერთდებიან და შობენ მდინარე მტკვარს.

გაზაფხულზე, თოვლის დნობისას, ქვაბული იქცევა უზარმაზარ ჭაობად, რომელიც ტბის სახეს იღებს და ალბათ ამიტომ დაარქვეს მას თათრებმა "გელ" (ტბა).

სიძველეთა ძეგლები კოლაში ბევრი ყოფილა, არ არის სოფელი ან ნასოფლარი, სადაც არ იყოს ნანგრევი ან ნაშთი ეკლესიისა, კოშკისა თუ ციხისა, მაგრამ ძველი ქართული ეკლესიები ყოველი რჯულის კაცს სათავისოდ გამოუყენებია და შემდგომში დროთა სიავეს გაუნადგურებია.

როგორც ვთქვით, კოლა ანუ კოლას ხევი არის მტკვრის დასაწყისი, ამ დასაწყისს უამრავი წყარო შეადგენს, ამიტომ ძნელია თქმა, თუ რომელია მათში მტკვრის სათავე, მაგრამ ნაკადულად გადმოქუხს მთიდან, სამხრეთ-აღმოსავლეთ ნაწილში ქვაბულისა; ეს წყარო ერთი კილომეტრის დინების შემდეგ მიწაში იკარგება და მისი დინება მხოლოდ ჭაობებით აღინიშნება, რომელიც ბოლოს სოფელ არპაშენთან გამოდის და შემდეგ მიედინება სოფელ ვარგინისამდის, სადაც მას ერთვის მდინარე კურდკეი-სუ ანუ, როგორც მას ადგილობრივი მოსახლეობა უწოდებს, პასარჯიკ-ჩაი, აქედან უკვე მტკვარი თვალსაჩინო მდინარეა.

ნაკადულს, რომელიც მიჩნეულია მტკვრის სათავედ, ახლა მაჰმადიანები კურიუხ-ბაჩაის ეძახიან, ხოლო ქრისტიანები აიაზმას უწოდებენ, რაც ნიშნავს ნაკურთხ წყალს.

ამ წყაროზე აშენებული ყოფილა თეთრი ქვის ერთნავიანი ბაზილიკა, რომლის ნანგრევები დღესაც ჩანს. ეს ის ადგილია, სადაც ქრისტიანებად მოინათლნენ წარმართ მშობელთაგან ფარულად და შემდეგ ეწამნენ "წმინდა ცხრა ყრმა სულიერნი ძმანი კოლაელნი" VI საუკუნეში.

საკუთარმა მშობლებმა ჩაქოლეს ქრისტეს აღსარებისთვის

კალენდარში ყრმათა წამების თარიღად VI საუკუნეა მითითებული, თუმცა აღსანიშნავია, რომ უცნობი ავტორის თხზულება "კოლაელ ყრმათა წამება", – როგორც რომაული სამართლის ისტორიის შესწავლით და ფილოლოგიურ-ისტორიული კვლევებით გაარკვია მკვლევარმა ბიძინა ჩოლოყაშვილმა, 260–303 წლებში უნდა იყოს დაწერილი.

მდინარე მტკვრის სათავეში მდებარეობდა სოფელი კოლა. აქ გვერდიგვერდ ცხოვრობდნენ ქრისტიანები და წარმართები. უმეტესობა კერპთაყვანისმცემელი იყო. 303 წელს რომის იმპერიაში დაიწყო ქრისტიანების უკანასკნელი დევნა და აქედან გამომდინარე, ეს ამბავი 303 წლამდეა მომხდარი, რადგან დევნა რომ დაწყებული ყოფილიყო, ქრისტიანებს ეკლესიის ქონის უფლება არ ექნებოდათ.

როგორც ბავშვებს სჩვევიათ, ამ სოფლის პატარებიც იკრიბებოდნენ სათამაშოდ. ყოველდღე, ერთად მღეროდნენ და ერთობოდნენ წარმართი და ქრისტიანი ბავშვები. საღამოობოთ ამ სოფელში მცხოვრები ქრისტიანების ხუცესი მწუხრის ზარით მოუხმობდა და ქრისტიანი ბავშვები ეკლესიაში მიდიოდნენ სალოცავად.

მათი მეგობარი, ცხრა წარმართი ბავშვი, გაჰყვებოდა ხოლმე მათ, ეკლესიის კართან იდგნენ და ისმენდნენ წირვას. მათ მოეწონათ ქრისტიანული წირვა-ლოცვა, ქადაგება და წრფელი, პატარა გულებით შეუყვარდათ ქრისტეს სჯული.

ეკლესიაში მათ არ უშვებდნენ, რადგან იმ დროს მოუნათლავის ტაძარში შეშვება არ შეიძლებოდა. ასეც ეუბნებოდნენ მათ ქრისტიანები:

- თქვენ ხართ კერპთაყვანისმცემლები და თქვენი შეშვება უფლის სახლში არ შეიძლებაო.

გულდაწყვეტილი და დარცხვენილი პატარები უკან ბრუნდებოდნენ, თუმცა მეორე დღეს ისევ მიდიოდნენ ეკლესიასთან და ისევ მეორდებოდა წინა დღეს მომხდარი.

ერთხელაც დაჟინებით მოისურვეს პატარა წარმართებმა ეკლესიაში შესვლა.

ქრისტიანებმა უთხრეს:

- თუ ჩვენთან ერთად გინდათ ეკლესიაში შემოსვლა, უნდა იწამოთ ქრისტე ღმერთი და მოინათლოთ მისი სახელით, ეზიაროთ მის საიდუმლოებებს და შემოგვიერთდეთ ქრისტიანებსო.

პატარებმა დიდი სიხარულით მიიღეს რჩევა და გადაწყვიტეს, ქრისტიანები გამხდარიყვნენ. მათმა თანატოლმა ქრისტიანებმა სასწრაფოდ უთხრეს სოფლის მღვდელს, ღირსეულ და პატიოსან ადამიანს, პატარა წარმართების სურვილის შესახებ.

ხუცესი დაელოდა დაღამებას, მერე გაემართა მდინარისკენ, თან გაჰყვნენ ქრისტიანები. ზამთარი იყო და ყინავდა. დღისით ქრისტიანები ვერ გაბედავდნენ ბავშვების მონათვლას. იმ დროს კოლას მხარე აღმოსავლეთ რომის გავლენის ქვეშ მოქცეულიყო. რომის იმპერიაში კი, მართალია, ქრისტიანებს მოქმედების შესაძლებლობა ჰქონდათ 260-303 წლებში, მაგრამ მათი უფლებები ძალიან შეზღუდული გახლდათ. მათ არ ჰქონდათ უფლება, ნებისმიერი უხერხულობა შეექმნათ წარმართი მოსახლეობისთვის.

გარდა ამისა, ღამით მონათვლა და თან მდინარეში, იყო უძველესი ჩვეულება. როგორც იესომ ღამით ნათელი¬ღო იორდანეში იოანე ნათლისმცემლის ხელით, ცხრა პატარა კოლაელმა ქართველმაც ღამით იღეს ნათელი. მტკვრის წყალი ძალიან ცივი იყო. ბავშვები შევიდნენ მდინარეში. დაიწყო ხუცესმა ნათლობა და თქვა თუ არა "ჟამობა" (ლოცვა): "სული წმიდა გარდამოვიდა, ვითარცა მტრედი, იორდანეზე, როცა ქრისტე ნათელს იღებდა. ანგელოზები გვერდით იყვნენ და გალობდნენ: ალილუია, ალილუია"... ამ დროს წყალი სასწაულებრივად გათბა, როგორც აბანოშია ხოლმე. ღვთის ბრძანებით, ანგელოზებმა სპეტაკი სამოსელი შემოახვიეს პატარა ქრისტიანებს, რა თქმა უნდა, კაცთაგან უხილავად.

ამ ნათლისღებისას მირონის ცხება არ ჩანს თხზულებაში, მირონის ცხება სავალდებულოდ დაადგინეს ლაოდიკიის კრებაზე (343-381). მაშასადამე, ეს ამბავი მოხდა უფრო ადრე.

ტექსტში ლოცვას "ჟამობა" ჰქვია, როგორც შეამჩნია ნიკო მარმა. ეს მიუთითებს კოლაელ ყრმათა წამების ტექსტის სიძველეზე, რადგან შემდგომ საუკუნეებში სიტყვა ლოცვას გამოიყენებდნენ.

...აღარ მიბრუნდნენ ახალგაქრისტიანებული პატარები მშობლებთან და დარჩნენ ქრისტიანებთან, თავის ნათლიებთან.

პატარა ქრისტიანების მშობლებმა გაიგეს მათი შვილების გაქრისტიანების ამბავი და განრისხებულებმა ძალისძალად, შეურაცხყოფითა და გინებით გამოიტაცეს თავიანთი შვილები ქრისტიანთა სახლებიდან. მიიყვანეს შინ და სასტიკად სცემეს. შემდეგ შესთავაზეს ეჭამათ სამსხვერპლო შესაწირი. ეს იყო სარწმუნოებრივი გამოცდა.

პატარები საკვებს პირს არ აკარებდნენ და მტკიცედ აცხადებდნენ:

- ჩვენ ქრისტიანები ვართ და არ შეგვიძლია, ვჭამოთ და ვსვათ კერპთათვის შეწირული.

შვიდი დღე მშიერმა გაატარა ცხრა ყრმამ. მშობლები უამრავ საჩუქარს და ფერადფერად ტანსაცმელს ჰპირდებოდნენ, მაგრამ პატარები პასუხობდნენ:

- ჩვენ ქრისტიანები ვარ და არაფერი გვინდა თქვენგან, გაგვიშვით და წავალთ ქრისტიანებთანო.

წარმართმა მშობლებმა ვერ შეძლეს პატარა ქრისტიანების მტკიცე რწმენის შერყევა, ვერ დაიყოლიეს წარმართობას დაბრუნებოდნენ. წავიდნენ იმ მხარის მთავართან, რომელიც მათსავით წარმართი იყო და მოახსენეს თავიანთი შვილების ამბავი.

მთავარმა უპასუხა: - თქვენი შვილები არიან და რაც გნებავთ, ის უყავითო.

ეს რომაული კანონია. რეგიონის მმართველი არ იყო უფლებამოსილი, გამოეტანა რაიმე დადგენილება ბავშვების შესახებ, მამის გადაწყვეტილების გარეშე. იმ დროს რომში მშობელს შეეძლო თავისი შვილის ბედის, მეტიც - სიცოცხლის განკარგვაც კი. რომაული კანონებით, მამებს შვილის დასჯის, მოკვლის უფლება ჰქონდათ 319 წლამდე, თანაც სასამართლოს გარეშე.

ამიტომ, წარმართმა მამებმა უთხრეს მთავარს:

- მობრძანდი ჩვენთან და ჩვენ ქვით ჩავქოლავთ მათ, რათა სხვებმაც არ მიბაძონ და არ გაქრისტიანდნენო.

313 წლიდან, მილანის ედიქტის მერე, როცა ქრისტიანობა რომის იმპერიაში და მისი გავლენის სფეროში ოფიციალურ რელიგიად გამოცხადდა, ქრისტიანების სიკვდილით დასჯა შეუძლებელი შეიქნა. ეს ნაწარმოები რომ ასახავდეს თუნდაც IV საუკუნის 20-იანი წლების შემდგომ მოვლენებს, მაშინ საქმე სხვაგვარად გვექნებოდა. ვერც მშობლები გადაწყვეტდნენ შვილების სიკვდილით დასჯას და ვერც რეგიონის ადმინისტრაციის მეთაური გაბედავდა ამის უფლების მიცემას. თუ ქართლის სამეფოს იურისდიქციაში იქნებოდა კოლას მხარე, მეოთხე საუკუნის 20-იანი წლებიდან ქრისტიანობა სახელმწიფო რელიგია იყო ქართლში და ქრისტიანებს ვერავინ დასჯიდა სიკვდილით, მთებშიც კი. ასევე, იმ შემთხვევაშიც, თუ კოლა რომის (ბიზანტიის) გავლენის სფეროში იქნებოდა. ასე რომ, ეს ამბავი მანამდე მოხდა.

ამ არაადამიანური გადაწყვეტილების აღსრულება, რომელიც მიიღეს მხეცად ქცეულმა, გონებადაბინდულმა წარმართებმა, შეიძლებოდა მხოლოდ მხარის ადმინისტრაციის მეთაურის თანხმობითა და თანდასწრებით, 260 წლიდან 303 წლამდე, ქრისტიანების ახალი დევნის დაწყებამდე.

ამავე დროს, ხუცესს მიუვარდნენ წარმართები, კინაღამ მოკლეს ცემით, გაძარცვეს მისი სახლი და მისი ქონება გაიყვეს. თვითონ კი გააძევეს სოფლიდან. ხუცესის გაძევება 236 წლიდან მაქსიმინუსის კანონით იქნა დაშვებული, თუ ის "აწუხებდა" წარმართულ თემს (ასეთი რამე გამოირიცხა 313 წელს).

წარმართებმა პატარების წამების დღეც დანიშნეს. მოვიდა იმ მხარის მთავარი და უამრავი ადამიანი. მივიდნენ მდინარესთან, სადაც მოინათლნენ პატარა კოლაელნი. კერპთაყვანისმცემლებმა ამოთხარეს დიდი ორმო, მშობლებმა მოიყვანეს სასიკვდილოდ განწირული თავისი ქრისტანი შვილები და ორმოში ჩაყარეს. ზოგი მათგანი ცხრა წლის იყო, ზოგი შვიდის, ზოგი შეიძლება უმცროსიც.

პატარები თავისი გულწრფელი ბუნებით ამბობდნენ:

- ჩვენ ქრისტიანები ვართ და მოვკვდებით მისთვის, რომლის სახელითაც მოვინათლეთო.

მაშინ უღმერთო მშობლებმა დაჰკრეს ქვები ქრისტიან შვილებს და "განტვინნეს", გაუხეთქეს თავები.

როგორც ამბობს კოლაელ ყრმათა თანამედროვე და მათი მარტვილობის აღმწერი უცნობი ქართველი ავტორი, გველებმა და მხეცებმაც კი იციან შვილების სიყვარული, ხოლო ურჯულო მშობლებმა ჩაქოლეს საკუთარი სისხლი და ხორცი. მშობლებთან ერთად ურწმუნოთა მთელი კრებული ესროდა პატარა წამებულებს ქვებს მანამდე, სანამ ქვებით არ ამოივსო ის დიდი ორმო, რომელშიც პატარა ქრისტიანები იყვნენ, აწ უკვე მიცვალებულნი ქრისტესთვის. შემდეგ მიწა მიაყარეს წამებულებს.

პატარა წმინდანების წამების ადგილი მათ საფლავად იქცა.

ეს ამბავი მოხდა რომსა და ქართლში ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადებამდე და დაწერილი ჩანს თანამედროვის მიერ, რადგან ზეპირსიტყვიერებას რომ შემოენახა ეს ისტორია, "ჟამნობის" მაგიერ იქნებოდა ტექსტში სიტყვა "ლოცვა". გარდა ამისა, ვერც რომაული კანონები იქნებოდა ასე ზედმიწევნით სწორად გადმოცემული.

ყველაზე ძველი ხელნაწერი ამ თხზულებისა, X საუკუნისაა შემორჩენილი. რა თქმა უნდა, დაწერის მომენტიდან შემდგომი დროის გადამწერებმა ტექსტი შეცვალეს, შეამცირეს, ხან მეტი ადგილები გადაასწორეს, სხვა კორექტივებიც შეიტანეს თხზულებაში. ამიტომ, ის ძირითადად გადაწერის პერიოდის ენობრივი ნორმებითაა წარმოდგენილი.

"კოლაელ ყრმათა წამებით" დასტურდება, რომ "წმინდა ნინოს ცხოვრების" აღწერამდე და "შუშანიკის წამების" შექმნამდე, უფრო ადრე გვქონდა ლიტერატურული ნაწარმოები. ნათარგმნი იყო რელიგიური ლიტერატურა, სახარება, ლოცვები და სხვა. საქართველოს ტერიტორიაზე ანდრია პირველწოდებულის მიერ დაარსებული ქრისტიანული თემები განაგრძობდნენ არსებობას.

"კოლაელ ყრმათა წამებაში" პატარა წმინდანების სახელები არ არის მითითებული, მაგრამ ქართული ეკლესია ტრადიციით მათ ასე მოიხსენიებს:

ცხრა ძმა კოლაელნი: გუარამ, ადარნასე, ბაქარ, ვაჩე, ბარძიმ, დაჩი, ჯუანშერ, რამაზ და ფარსმანი - კოლაში, მტკვრის სათავესთან ქვით ჩაქოლილნი.

ტროპარი

მოწამეთა შენთა, ცხრათა ყრმათა კოლაელთა, ღვაწლსა შინა თვისსა გვირგვინი მოიგეს უხრწნელებისა შენ მიერ ღმრთისა ჩუენისა, რამეთუ აქუნდათ მათ შენ მიერი ძალი, და მძლავრი დაამხვეს, და შემუსრეს კერპთა იგი უძლური ძალი, მათითა მეოხებითა, ქრისტე ღმერთო, აცხოვნენ სულნი ჩუენნი.

კონდაკი

ლამპრად ბრწყინვალედ გამოსჩნდეს საღმრთონი მოწამენი და საკვირველებათა ნათლითა სოფელსა განაბრწყინვებენ, და სიბნელესა ვნებათასა დახსნიან, და ქრისტესა ღმერთსა მხოლოსა ევედრებიან დაუცხრომელად ჩვენ ყოველთათვის.

.................................................

ხატის წყარო

.............................................

ასევე წაიკითხეთ:


ჩვენ ქრისტიანენი ვართ და ქრისტესთვის მოვსწყდებით
ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარი არ გაკეთებულა
სხვა სიახლეები
02.02.2023
წმინდა მაქსიმე დაიბადა 580 წელს ქალაქ კონსტანტინოპოლში. მისი მშობლები - იოანე და ანა, წარჩინებული და ღვთისმოშიში ადამიანები იყვნენ.
02.02.2023
მოწამე აგნია დაიბადა III ს-ში. წმინდანი სიყრმიდანვე მიენდო უფალს და გადაწყვიტა, უფლის სადიდებლად ქალწულობა დაემარხა.
02.02.2023
დიოკლეტიანესა და მაქსიმიანეს (284-305 წწ.) მმართველობის დროს მხედარმთავარმა ლისიუსმა აწამა ევგენი, კანდიდი, ვალერიანე და აკვილა.
02.02.2023
წმინდა მოწამე ანასტასი ღირსი მაქსიმე აღმსარებლის მოწაფე იყო და მასთან ერთად დევნიდნენ მონოთელიტნი.
02.02.2023
ქალაქ ნიკეაში ცხოვრობდა ღვთისმოშიში, ქრისტიანი ცოლ-ქმარი თეოდული და ფლორენცია. მათ შეეძინათ ვაჟი, რომელსაც ნეოფიტე დაარქვეს.
03.01.2023
ღირსი თეოდორე აღმსარებელი და მისი ძმა თეოფანე, იერუსალიმში დაიბადნენ, ქრისტიანულ ოჯახში.
03.01.2023
სტეფანე პირველმოწამე ქრისტიანული ეკლესიის ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი წმინდანია. მის შესახებ პირველ ცნობებს ვხვდებით საქმე მოციქულთაში.
27.12.2022
დაახლოებით 790 წელს წმინდა მიწა არაბ მუსლიმანებს ჩაუვარდა ხელში. დამპყრობლებმა მრავალი აიძულეს ქრისტიანული რწმენა უარეყოთ
27.12.2022
წმინდა სუსანა პალესტინაში ცხოვრობდა დიოკლეტიანეს მმართველობისას, დაახლოებით 305 წელს.
27.12.2022
15(18) დეკემბერს მოიხსენიება წმინდა ელეფთერ კუვიკულიარი (მეფის საწოლის მცველი), რომელიც IV საუკუნეში, მაქსიმიანეს დროს ეწამა ქრისტესთვის.
მუდმივი კალენდარი
წელი
დღესასწაული:
ყველა დღესასწაული
გამოთვლა
განულება
საეკლესიო კალენდარი
ძველი სტილით
ახალი სტილით
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28
ჟურნალი
ჟურნალის ბოლო ნომრები:
წმინდა მღვდელმთავარი გაბრიელი, ერისკაცობაში გერასიმე ქიქოძე  დაიბადა 1825 წ. 15 ნოემბერს ოზურგეთის მაზრის სოფ. ბახვში.

istanbul evden eve nakliyat fabrika taşımacılığı eşya depolama ofis taşıma bostancı nakliyat skdar nakliyat ehirler aras nakliyat ehirler aras nakliyat cretleri ehirler aras nakliyat transfernakliyat.com.tr eya depolama sex shop

restbet restbet tv restbet giriş restbet restbet güncel restbet giriş restbet restbet giriş restizle betpas betpas giriş pasizle betpas betpas giriş pasizle iskambil oyunları rulet nasıl oynanır blackjack nasıl oynanır guvencehd.org heceder.org trke casino 30 tl deneme bonusu tahincioglunakliyat.com.tr aviator oyunu betexper Deneme bonusu veren siteler heceder.org pdf indir casino siteleri casino siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu slot siteleri pdf indir ingilizce trke eviri lyrics translate video shell alfa shell eya depolama depolama saryer evden eve nakliyat evden eve nakliyat

golpasi.com mobilcasinositeleri.com ilbet ilbet giris ilbet yeni giris vdcasino vdcasino giris vdcasino sorunsuz giris betexper betexper giris betexper