მაშინ დაიბადა პირველი ლეგენდა თამარის დაკრძალვის შესახებ
მაშინ დაიბადა პირველი ლეგენდა თამარის დაკრძალვის შესახებ
"დე, გზამ იაროს, დე, თაობას მოჰყვეს თაობა;
დავკარგავ საფლავს, მეც შენგვარად გავქრები, თამარ!
საფლავი ჩემიც იყოს ჩემი უსაფლავობა...
თამარ, გოდებავ უნაპირო და უსასრულო,
თამარ, ღვთაებავ, თამარ, მზეო,
მზეო ჩასულო!"
ირაკლი აბაშიძე, "პალესტინა, პალესტინა"

თამარ მეფის ბრწყინვალე ეპოქას უეჭველია საქართველოში ბევრი აღმწერელი ეყოლებოდა, მაგრამ ბედის უკუღმართობისა და თაობათა უყურადღებობის გამო ჩვენამდე მხოლოდ ერთმა თხზულებამ მოაღწია. ამიტომ თამარის გარდაცვალების ზუსტი თარიღი დღესდღეობით ცნობილი არ არის; მრავალჯერ გადაწერილი და დაზიანებული თხზულება ერთ რედაქციაში 1207 წელს ასახელებს, მეორეში - 1210-ს, სხვაგან კი - 1213-ს.

მაგრამ მატიანე მიუკერძოებელია იმ მწუხარების აღწერაში, რამაც მოიცვა ქვეყანა ღვთივგაბრწყინებული მეფის დასნეულების გამო. ლოცვითა და ღამისთევით შესთხოვდნენ თურმე "მთავარნი" თუ "გლახაკნი" უფალს ხელმწიფის გამოჯანმრთელებას. "ყოველნი ნაცვლად მიუპყრობდეს თავთა თვისთა და შვილთა თვისთა ღმერთსა და ითხოვდეს მის ზედა მომავალსა სიკვდილსა: რათა მარტო ესე დარჩეს და ჩვენ ყოველნი მოგვსრენ".

მაგრამ "მწოდებელი კართა ზედა დგა და მბრძანებელისა წინააღდგომა შეუძლებელ იყო". თოვლიან იანვარში უკანასკნელად იხმო მეფემ სამღვდელონი და დარბაზის ერი, მძიმედ სნეულმა "განიმტკიცა თავი თვისი და მხნედ მჯდომარე" დახვდა დიდებულებს: სიყვარულით გამოეთხოვა თურმე დამწუხრებულ ქვეშევრდომებს, შესთხოვა, კეთილად მოეხსენებინათ ლოცვებში მისი სული და მათ წინაშე დაავალა შვილებს, მისგან დაკლებული სიყვარული "აღმოევსოთ" ქვეყნისათვის.

უკანასკნელად ილოცა ღვთისმოსავმა გვირგვინოსანმა ქრისტეს ხატისა და ცხოველმყოფელი ჯვრის წინაშე: "ქრისტე, ღმერთო ჩემო მხოლოო, დაუსრულებელო მეუფეო ცათა და ქუეყანისაო! შენ შეგვედრებ სამეფოსა ამას, საქართველოს, პატიოსანითა სისხლითა შენითა მოსყიდულსა, და შვილთა ამათ ჩემთა, რომელნი შენ მომეც, და მერმე სულსა ჩემსა".

ქვითინით დატოვეს თურმე დარბაზი ქართველმა დიდებულებმა. "და თამარ დაიძინა ძილი იგი მართალთა თვესა იანვარსა. და აღივსო მზე ქართლისა და საფლავმან სადიდებლად თვისად დაგვაჭირვა ცხოვრება მსოფლიო ყოველთა ქრისტიანეთა".

"იცვალა ფერი ქართველთა მხიარულებისა". უსაზღვრო გლოვამ მოიცვა სრულიად საქართველო. უამრავი მოაწყდა თბილისს სათაყვანო გვირგვინოსანთან გამოსათხოვებლად. სამეფო კარის დადგინებით მცირე ხნით მცხეთაში, სვეტიცხოველში, დაასვენეს თამარის ცხედარი. იანვრის მიწურულს კი, როცა თოვამ იკლო, დასავლეთ საქართველოში გადაასვენეს და "გელათს დაამკვიდრეს თვისსა შინა სამარხოსა, დიდებად მუნ შინა დამკვიდრებულთა პაპათა და მამათა მისთა, სახელოვანთა დიდთა მეფეთა თანა".

ამას მოგვითხრობს ბასილი ეზოსმოძღვარი, ქართველი პოლიტიკური მოღვაწე, რომელსაც მეცნიერები თამარ მეფის ერთ-ერთ ისტორიკოსად მიიჩნევენ. არც იმდროინდელი საქართველოს პოლიტიკური მდგომარეობა და არც სხვა ისტორიული დოკუმენტები არ იძლევა ამ ცნობის ჭეშმარიტებაში დაეჭვების საფუძველს, დავით აღმაშენებლის დაკრძალვის შემდეგ გელათი ხომ გაერთიანებული საქართველოს მეფეთა საძვალე გახდა. მაგრამ იმდენად დიდი იყო ხალხის სიყვარული ღვთივგაბრწყინებული ხელმწიფისადმი, ბევრმა ვერ დაიჯერა, რომ მისი ჩვეულებრივი ადამიანივით მიწისათვის მიბარება შეიძლებოდა. მაშინ დაიბადა პირველი ლეგენდა თამარის დაკრძალვის შესახებ, რომლის მიხედვით სასახლიდან ოქრო-ვერცხლით და თვალ-მარგალიტით მოოჭვილი ცხრა კუბო გამოიტანეს და საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში წაასვენეს. არავინ იცოდა, რომელ მათგანში ესვენა თამარის ნეშტი.

თამარ მეფის ბრწყინვალე ეპოქას საქართველოში მძიმე და სისხლიანი საუკუნეები მოჰყვა. იყო ჯალალედინი, მონღოლთა ასწლიანი ბატონობა, თემურ ლენგის დამანგრეველი შემოსევები, შაჰ-აბასები და მრავალი სხვა განსაცდელი. თამარის დროინდელი საქართველო ქვეყნის ძლიერებისა და ბედნიერების სიმბოლოდ იქცა. ამან კიდევ უფრო გააღრმავა თამარ მეფის ღვთაებრიობის რწმენა მშვიდობას მონატრებული ხალხის გულში და მრავალი ლეგენდა დაბადა "თამარ შვიდმნათობიერის" ცხოვრებასა თუ გარდაცვალებაზე. ზოგი მათგანის მიხედვით დედოფალი ლაშა-გიორგის ბრძანებით იერუსალიმის ჯვრის მონასტერში დაუკრძალავთ, ზოგისა კი - მირონცხებული მეფის ცხედარი მომავალ საუკუნეთა ქარტეხილებს განარიდეს და სვანეთში საიდუმლოდ მიაბარეს მიწას.

მოგვიანებით ლეგენდებს საფუძველი იმან გაუმყარა, რომ XVI საუკუნის დასაწყისში "გარნა მოსრულთა ოსმალთა დაწუეს ქუთათისი და გელათი". სწორედ მაშინ მოხდა ქართველ მეფეთა უძველესი აკლდამების დარბევა და განადგურება. ამის შემდეგ დაიკარგა წმინდანად შერაცხული თამარ მეფის ძვალთშესალაგიც.

დიდი ხანია ქართველები ამაოდ ეძებდნენ თამარ მეფის დაკარგულ საფლავს. მრავალი ექსპედიცია ამოწმებდა საქართველოს სხვადასხვა კუთხეში ამა თუ იმ ლეგენდას. XX საუკუნის მიწურულს გათხრები იერუსალიმის ჯვრის მონასტერშიც მოეწყო, მაგრამ ვერაფრით დასტურდება რომელიმე ვერსიის სისწორე და აღმოჩენილი საფლავების თამარის ძვალთშესალაგად მიჩნევის მართებულობა.

მოამზადა
ერეკლე ბიბიჩაძემ
ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარი არ გაკეთებულა
სხვა სიახლეები
22.05.2022
ნეტარი ქალწული ეგვიპტეში ცხოვრობდა. მდიდარი მშობლების გარდაცვალების შემდეგ ღვთივსათნოდ ცხოვრობდა-ქონება გლახაკთ დაურიგა, სახლი კი-ბერების თავშესაფრად აქცია.
02.05.2022
თეთრი ფრინველი
მატრონა დიმიტრის ასული ნიკონოვა 1885 წლის 9 ნოემბერს ტულის გუბერნიის სოფელ სერბინოში, ღარიბი და ღვთისმოშიში გლეხის ოჯახში დაბადებულა.
23.04.2022
ღირსი ანთუსა (+801) - ხატმბრძოლი იმპერატორის, კონსტანტინე კოპრონიმოსის (741-775) ასული იყო პირველი ქორწინებიდან.
23.04.2022
ღირსი ათანასია (+860) კუნძულ ეგინზე დაიბადა ღვთისმოსავი ქრისტიანების, ნიკიტას და მარიამის ოჯახში. ჯერ კიდევ შვიდი წლის გოგონამ დავითნი ზეპირად იცოდა.
22.04.2022
ეს წმინდა ქალწულები მცირე ჩრდილო-დასავლეთ აზიის ქალაქ კისიკოსში დაიბადნენ. სიყმაწვილიდანვე ისეთი მოშურნეობით მიეცნენ ასკეტურ ღვაწლს,
18.04.2022
ეს ღმერთშემოსილი დედა დიაკონისა იყო, შემდეგ კი, რადგანაც განმარტოებით მოღვაწეობა მოსწყურდა, ნიზიბიის უდაბნოს შეერთო და იქ დედათა მონასტერი დააარსა.
16.04.2022
წმინდა ფარა (სხვაგვარად - ბურგუნდოფარა) მეშვიდე საუკუნის დასასრულს სოფელ პუანსში, მოსთან ახლოს (დღევანდელი საფრანგეთის ტერიტორია) იშვა.
14.04.2022
"საიდუმლო მეფისა კეთილ არს დამალვად, ხოლო საქმენი უფლისა ღმრთისანი - მითხრობად პატიოსნად. იქმოდეთ კეთილსა და ბოროტმან არა გპოვნეს თქვენ" (ტობ. 12:7),
11.04.2022
30 (12.04) მარტს მართლმადიდებელი ეკლესია იხსენიებს დიდმოწამე პანტელეიმონ მკურნალის დედას, წმინდა ევბულას,
03.04.2022
სოფიო გრინოვა დაიბადა 1873 წელს ტულის გუბერნიაში, დიდგვაროვანი ცოლ-ქმრის, ევგენის და ლიდიას ოჯახში. სოფიო ოჯახში უფროსი შვილი გახლდათ, მას ჰყავდა უმცროსი და მარიამი და ძმა ბორისი.
მუდმივი კალენდარი
წელი
დღესასწაული:
ყველა დღესასწაული
გამოთვლა
განულება
საეკლესიო კალენდარი
ძველი სტილით
ახალი სტილით
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31
ჟურნალი
ჟურნალის ბოლო ნომრები:
შიომღვიმისკენ მიმავალმა გზად "ჯოჯოხეთის ხევი" უნდა გადაიარო. ხევისა რა გითხრათ, მაგრამ გზა კი მართლაც ჯოჯოხეთურად არის დანგრეული. ცხონებული ზვიად გამსახურდიას შემდეგ მისი შეკეთებისთვის არავის უზრუნია. გზაც კი თითქოს სახეა წინაპართა მიმართ ჩვენი "სუფრული" სიყვარულისა...

istanbul evden eve nakliyat fabrika taşımacılığı eşya depolama ofis taşıma bostancı nakliyat skdar nakliyat ehirler aras nakliyat ehirler aras nakliyat cretleri ehirler aras nakliyat transfernakliyat.com.tr eya depolama sex shop

restbet restbet tv restbet giriş restbet restbet güncel restbet giriş restbet restbet giriş restizle betpas betpas giriş pasizle betpas betpas giriş pasizle iskambil oyunları rulet nasıl oynanır blackjack nasıl oynanır guvencehd.org heceder.org trke casino 30 tl deneme bonusu tahincioglunakliyat.com.tr aviator oyunu betexper Deneme bonusu veren siteler heceder.org pdf indir casino siteleri casino siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu slot siteleri