რელიგიურ-ფილოსოფიური ლექსიკონი
რელიგიურ-ფილოსოფიური ლექსიკონი
ანთროპომორფიზმი (ბერძნ. anthropos და morphe: "ადამიანის ფორმა") - (მაგ., ღმერთის, ანგელოზებისა და ცხოველებისათვის) ადამიანური ნიშნებისა და თვისებების მინიჭება. საერთოდ მიიჩნევა, რომ გრძნობად აღქმებს მიჩვეული დაბალგანვითარებული არასრულფასოვანი გონი, ვერ აღიქვამს მაღალ იდეებს და ღვთის ხატს ანთროპომორფულად ხედავს. ასეთ შემთხვევაში ღმერთის ანთროპომორფული თავისებურებები მხოლოდ მეტაფორებად შეიძლება მივიჩნიოთ. თუმცა ისიც უნდა გავითვალისწინოთ, რომ გამოთქმული მოსაზრება, თითქოს ღმერთს ჩვენნაირი ნება, ჩანაფიქრი, გეგმა და მიზანი აქვს, მის პიროვნებას ვერ დაამცირებს. ღმერთი, როგორც პიროვნება, რომელმაც სამყარო თავისი სიყვარულით შექმნა, - უკვე მეტაფორა კი არა უმაღლესი გამოცხადებაა და ჩვენ უფლებამოსილნი ვართ, ღმერთის ასეთ ხატს სრული სერიოზულობით მივუდგეთ, რადგან ადამიანი ღმერთის ხატად და მსგავსად არის შექმნილი, შესაბამისად, ის რაც ადამიანში საუკეთესოა ღვთაებრივი ცხოვრების მსგავსებაა.

ანთროპოცენტრიზმი (ბერძ. Anthropos - ადამიანი და ლათ. Centrum - ცენტრი) - 1) "ყველაფრის საზომი ადამიანია" (პროთაგორი) - ანთროპოცენტრიზმი ასეთ გამოკვეთილად ათეისტურ გაგებად ჩამოყალიბდა ანტიკურ ფილოსოფიაში. 2) ეს არის რწმენა, რომ - მთელ ქმნილებაში უმაღლესი არსება ადამიანია და ამიტომ მას სრული უფლება აქვს, ყოველ "ქვემდებარე არსებასთან" საკუთარი შეხედულების შესაბამისად იმ ზნეობრივი ნორმების გაუთვალისწინებლად იმოქმედოს, რომლებიც ადამიანთა შორის ურთიერთობაშია მიღებული. ასეთი ანთროპოცენტრიზმი - გარკვეული დათმობაა იმ ცდუნების მიმართ, რასაც შეიძლება სამყაროს მისაკუთრების სურვილი ვუწოდოთ; ამგვარი შეგრძნებები პოსტქრისტიანული ცივილიზაციებისათვის არის დამახასიათებელი და მას საკმაოდ დამაჯერებლდ აკრიტიკებენ ყველა მიმართულების ტრადიციული რელიგიები, ეკოლოგისტები, კოსმისტები და სხვა. "საბოლოოდ ცენტრში მოქცეული ეს არსება, როგორც ირკვევა, ძალიან მცირე კალიბრის ადამიანია" (მამა ალექსანდრე შმემანი). 3) იუდეო-ქრისტიანობა სრულიად სხვაგვარად არის ანთროპოცენტრისტული: იმისათვის, რათა ქვეყანა სამართლიანად და წმინდა ცხოვრებით იმართებოდეს, დაიძლიოს ღვთის ნების საწინააღმდეგო ქაოსი, ბოროტება, დეგრადაცია, სიკვდილი და ქმნილი სამყარო ყოფიერების უმაღლეს დონეს მიუახლოვდეს, ღმერთმა თავის ხატად და მსგავსად ადამიანი შექმნა და სწორედ მას მიანდო სამყაროს მართვა. ცოდვით დაცემა - ადამიანის უარი იყო ღვთის მიერ მონიჭებულ მისიაზე. ამ მოვლენის შემდეგ ადამიანს, ღმერთსა და სამყაროს შორის ურთიერთობამ გადარჩენასთან დაკავშირებული ისეთი დრამის სახე მიიღო, რომელშიც მთავარი იესო ქრისტეს მიერ გაღებული მსხვერპლი გახდა. მხოლოდ ასეთი მსხვერპლი იძლევა, როგორც ადამიანის, ისე მთლიანად ბუნების გადარჩენის საშუალებას. შედეგად გამოდის, რომ ადამიანი, როგორც თავისი უმაღლესი მოწოდების, ისე გადარჩენის თვალსაზრისით კოსმიურად ცენტრალური ფიგურაა, მაგრამ ეს არის ადამიანის არა ბუნებითი, არამედ გამოხსნის პროცესთან დაკავშირებული ცენტრალურობა. ამ შემთხვევაში ანთროპოცენტრიზმი ქრისტოცენტრიზმიდან მომდინარეობს.

ანთროპოლოგიურ-ეთნოგრაფიული მიდგომა რელიგიისადმი - ერთმანეთს ადარებს ე. წ. "პრიმიტიული ხალხების" და ცივილიზებული საზოგადოებების სარწმუნოებებს, წეს-ჩვეულებებს და სოციალურ ინსტიტუტებს (ე. ტაილორი, ჯ. ფრეზერი, ს. რაინახი და სხვ.). ამ თვალსაზრისით მსოფლიო რელიგიები მომდინარეობენ წინაპრების, ბელადებისა და გმირების, ბუნების ძალებისადმი შიშის, აგრარული კულტების, გრძნეულების, შამანიზმის, პარანორმალური ეროტიზმისა და ოკულტურ-მაგიური პრაქტიკიდან. მაგალითები: "რელიგია, არც მეტი და არც ნაკლები, უბრალოდ, ბუნებრივი მოვლენაა" (ს. რაინახი). რელიგია - საწყისში მაგიასა და დასასრულს - თანამედროვე ცივილიზაციისაკენ ისტორიული მსვლელობის პროცესს შორის რაღაც შუალედურია; როგორც რელიგიის, ისევე მაგიის ადგილი თანამედროვე სეკულარულ სივრცეში არ მოიპოვება (ლ. ფრეზერი). "მიცვალებულების პირველყოფილი კულტი სხვა არაფერია, თუ არა სიკვდილის შემდეგ საზოგადოებრივი მოვალეობების გაგრძელება" (მ. ებერტი). ე. ტაილორი კი ამტკიცებდა, რომ "უმაღლესი რელიგიები" და მათი ზნეობრივი კოდექსები პრიმიტიული ანიმიზმისგან წარმოიქმნა და იგი მოითხოვდა, რომ ქრისტიანობა ამ პროცესის გაგრძელებად ყოფილიყო მიჩნეული. ტაილორის მიხედვით ერთადერთი, რაც "უმაღლესმა რელიგიებმა" პრიმიტიულებს შემატეს "სამართლიანობის და სიწმინდის გაგება, აგრეთვე მოვალეობისა და სიყვარულის შეგრძნება" იყო. თუმცა, ეს საბოლოო დაზუსტება არ ცვლის ტაილორის თვალსაზრისის მთავარ არსს. მისთვის არ არსებობს სიყვარულისა და სიწმინდის არაამქვეყნიურობა. ამდენად, ეს არის რელიგიაში გამოვლენილი რედუქციონიზმის ერთ-ერთი ინტერპრეტაცია.

ანთროპომორფიზმი (ბერძნ. anthropos და morphe: "ადამიანის ფორმა") - (მაგ., ღმერთის, ანგელოზებისა და ცხოველებისათვის) ადამიანური ნიშნებისა და თვისებების მინიჭება. მიიჩნევა, რომ გრძნობად აღქმებს მიჩვეული დაბალგანვითარებული არასრულფასოვანი გონი ვერ აღიქვამს მაღალ იდეებს და ღვთის ხატს ანთროპომორფულად ხედავს. ასეთ შემთხვევაში ღმერთის ანთროპომორფული თავისებურებები მხოლოდ მეტაფორებად შეიძლება მივიჩნიოთ. თუმცა ისიც უნდა გავითვალისწინოთ, რომ გამოთქმული მოსაზრება, თითქოს ღმერთს ჩვენნაირი ნება, ჩანაფიქრი, გეგმა და მიზანი აქვს, მის პიროვნებას ვერ დაამცირებს. ღმერთი, როგორც პიროვნება, რომელმაც სამყარო თავისი სიყვარულით შექმნა, - უკვე მეტაფორა კი არა, უმაღლესი გამოცხადებაა და ჩვენ უფლებამოსილი ვართ, ღმერთის ასეთ ხატს სრული სერიოზულობით მივუდგეთ, რადგან ადამიანი ღვთის ხატად და მსგავსად არის შექმნილი, შესაბამისად, ის, რაც ადამიანში საუკეთესოა, ღვთაებრივი ცხოვრების მსგავსებაა.

ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარი არ გაკეთებულა
სხვა სიახლეები
06.06.2013
არგუმენტი შეხვედრებიდან - ეს არგუმენტი სასწაულების, სამყაროზე უმაღლესი ძალების მოქმედების, ღმერთთან უდავო შეხვედრების
23.05.2013
აპოლოგეტიკა (ბერძ. Apologetikos - დაცვისათვის სასარგებლო) - რელიგიური პუბლიცისტიკის სფერო, ასევე თეოლოგიური ხასიათის დისციპლინა, რომელიც იცავს ამა თუ იმ რელიგიურ დოქტრინას.
09.05.2013
ანთროპოცენტრიზმი (ბერძ. Anthropos - ადამიანი და ლათ. Centrum - ცენტრი) - 1) "ყველაფრის საზომი ადამიანია" (პროთაგორი)
11.04.2013
ანიმიზმი (ლათ. Anima - სული) - რწმენა იმის შესახებ, რომ ქვეყანა აღსავსეა უსხეულო არსებებით ("ავი სულებით" და "დემონებით").
28.03.2013
ანალიტიკური ფსიქოლოგია - სიღრმისეული ფსიქოლოგიის ნაწილი, რომელიც ადამიანის გაუცნობიერებელი საქციელის, სამყაროს მისეული გაგების, ადამიანის სულიერ ცხოვრებისა და რწმენის შესწავლას ემსახურება.
14.03.2013
აკციდენცია (akzidens; ლათ. accidere - "მოულოდნელად გამოვლენილი", სხვაგვარად-ზემოდან ჩამოვარდნა) - გაგება, რომელიც არისტოტელემ იმის მახასიათებლად დაამკვიდრა
28.02.2013
აქტივიზმი (ლათ. actio - ქმედება) - კათოლიკე მოაზროვნის მორის ბლონდელის, რომელიც რაციონალიზმისა და იდეალიზმის საწინააღმდეგო ფილოსოფია.
14.02.2013
აქსიომა დამოკიდებულობის - რელიგიურად მოაზროვნე ადამიანის აქსიომა: "მე დანამდვილებით ვიცი, რომ ჩემგან განსხვავებულ არსებაზე ვარ დამოკიდებული" (რენე დეკარტი).
31.01.2013
ავტორიტეტი - ფაქტობრივად მსოფლიოს ყველა რელიგიას აქვს რწმენის დოგმატები და წმინდა ტექსტები, რომლებიც აუცილებლად მიიჩნევა, ასევე პიროვნებები და ინსტანციები, ვისი გადაწყვეტილებებიც აუცილებლად უნდა იქნეს აღსრულებული.
17.01.2013
ავტარკია (ბერძნ. - თვითდაკმაყოფილებულობა) - თვითკმარობა, სულის გარემო პირობებისგან დამოუკიდებლობა; მაგალითად, სტოიკური თვალსაზრისით, იდეალურ ბრძენს ავტარკიული თვისებები უნდა ჰქონოდა.
მუდმივი კალენდარი
წელი
დღესასწაული:
ყველა დღესასწაული
გამოთვლა
განულება
საეკლესიო კალენდარი
ძველი სტილით
ახალი სტილით
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 31
ჟურნალი
ჟურნალის ბოლო ნომრები:
ფერისცვალება
ფერისცვალება უფლისა ჩვენისა იესო ქრისტესი მისი ამქვეყნიური ცხოვრების ერთ-ერთი უმნიშვნელოვანესი მოვლენაა, ამიტომ წმინდა მართლმადიდებელმა ეკლესიამ ერთ-ერთ უდიდეს დღესასწაულად შერაცხა.

istanbul evden eve nakliyat fabrika taşımacılığı eşya depolama ofis taşıma bostancı nakliyat skdar nakliyat ehirler aras nakliyat ehirler aras nakliyat cretleri ehirler aras nakliyat transfernakliyat.com.tr eya depolama sex shop

restbet restbet tv restbet giriş restbet restbet güncel restbet giriş restbet restbet giriş restizle betpas betpas giriş pasizle betpas betpas giriş pasizle iskambil oyunları rulet nasıl oynanır blackjack nasıl oynanır guvencehd.org heceder.org trke casino 30 tl deneme bonusu tahincioglunakliyat.com.tr aviator oyunu betexper Deneme bonusu veren siteler heceder.org pdf indir casino siteleri casino siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu slot siteleri konya escort