მნიშვნელობა არა აქვს, ათასებზე ბატონობს თუ ერთი ადამიანის უფროსია
მნიშვნელობა არა აქვს, ათასებზე ბატონობს თუ ერთი ადამიანის უფროსია
კიდევ ერთხელ ბედისწერის შესახებ
ნათლისღების შემდეგ მაცხოვარმა ეშმაკის მცდელობა ადამიანური ბუნებით დაძლია, მოიგერია და ამით ყველა ჩვენგანს მისცა მაგალითი იმისა, რომ ადამიანს ძალუძს ბოროტის ცდუნებათა თავადვე დაძლევა; მაგრამ ის, რაც მაცხოვარს ეშმაკმა მესამე ცდუნებით შესთავაზა, კაცობრიობისთვის დღესაც აქტუალურია, სასურველიც და სანატრელიც კი (ვგულისხმობ ცდუნებას). იესო ქრისტეს ბოროტმა თაყვანისცემის სანაცვლოდ ამქვეყნიური სიკეთენი და ძალაუფლება ანუ სხვაზე ბატონობა შესთავაზა. ჭეშმარიტად, მთავრობისმოყვარეობის საცთური შემოვიდა სამყაროში და მას ბევრი მიმდევარი და თაყვანისმცემელიც ჰყავს. შეიძლება ითქვას, რომ სხვებზე ბატონობის სურვილი ადამიანის ყველაზე ძლიერი, არაჯანსაღი ვნებაა. ამას ადასტურებს თანამედროვე ფსიქოლოგების დაკვირვებაც. თურმე ადამიანს სექსუალურ თუ ნარკოტიკულ სიამოვნებაზე მეტად ძალაუფლება ატკბობს. ამიტომ სულაც არ არის გასაკვირი, ადამიანთა უმრავლესობა რომ ასე ელტვის ამ ვნებას, თანაც მნიშვნელობა არა აქვს, ათასებზე ბატონობს თუ ერთი ადამიანის უფროსია. ამგვარი მანკიერი დამოკიდებულება გარესამყაროსთან და შემოქმედის მიმართ მრავალ გაუკუღმართებას წარმოშობს. მათ შორის ცენტრალური ადგილი უჭირავს თავის მართლებას, სხვაზე გადაბრალებას, პასუხისმგებლობის თავიდან არიდებას. დამახინჯებული ადამიანის რელიგიურ ცნობიერებაში შემოდის ბედისწერის, განგებულების, ბედის ვარსკვლავის ცნებები. ამ თეორიებით ის ნებისმიერ საქციელს ამართლებს - ძალაუფლების გადაჭარბებას, ბოროტად გამოყენებას და სხვა, მაგრამ როგორც წმინდა პავლე მოციქული გვეუბნება, "თავს ნუ მოიტყუებთ", ამგვარი მდგომარეობით სასუფეველს ვერ იხილავთ.

ნების თავისუფლების საკითხი ღვთისმეტყველების ერთ-ერთი უმთავრესი საკითხია. ადამიანის, როგორც თავისუფალი ნების მქონე არსების შესახებ სწავლებას ცენტრალური ადგილი უჭირავს ქრისტიანულ ანთროპოლოგიაში. ამიტომაც შემთხვევითი არ არის, რომ სწორედ თავისუფლების პრობლემის გადაჭრისას განსაკუთრებით მკვეთრად წარმოჩნდება ხოლმე ის განსხვავება, რომელიც ქრისტიანობასა და მასთან დაპირისპირებულ რელიგიებსა და ფილოსოფიურ სისტემებს შორის არსებობს. რაოდენ ყოვლისმომცველობის პრეტენზიაც არ უნდა ჰქონდეთ ამ უკანასკნელთ, ადამიანის პრობლემა მათთვის მაინც უმთავრესი რჩება და იძულებულნი არიან, როგორმე მოახერხონ მისი გადაჭრა.

მიუხედავად ადამიანის თავისუფლების შესახებ არსებულ შეხედულებათა ნაირგვარობისა, მაინც შეიძლება გამოიყოს ის უმთავრესი ნიშნები, რომლებიც ყველა მათგანს მეტ-ნაკლებად ახასიათებს. ეს ნიშნებია: ფატალიზმი, ვოლუნტარიზმი და დეტერმინიზმი.

ფატალიზმი თავისი კლასიკური სახით ანტიკურ სამყაროში ჩამოყალიბდა. ბერძნულ-რომაული პანთეონის ყველა ღვთაება, თვით ზევსის ჩათვლით, უპირობოდ ემორჩილება ბედისწერას. ამ შემთხვევაში ადამიანის თავისუფლებაზე ლაპარაკიც ზედმეტია. მისი მოქმედება მკაცრადაა შემოსაზღვრული ბრმა ბედისწერის მიერ და ადამიანს ამ საზღვრებს გარეთ გასვლა არ ძალუძს. ამგვარი ფატალისტური დეტერმინიზმი მთლიანად აუქმებს ადამიანს, როგორც ზნეობრივ არსებას, და უხსნის პასუხისმგებლობას ჩადენილ საქციელზე. ადამიანი თუ მკვლელობას სჩადის, ეს ცოდვა კი არაა, არამედ ბედისწერის მიერ წინასწარგანზრახულის აღსრულება. ასევე კეთილი საქმე მას სათნოებად კი არ შეერაცხება, არამედ ისიც აუცილებლობის გამოვლინებად ითვლება. ამგვარ მიდგომას კი სიკეთისა და ბოროტების განუსხვავებლობამდე, მათ შორის ტოლობის ნიშნის დასმამდე მივყავართ.

მსგავსი ფატალიზმი ახასიათებს ბევრ ოკულტურ სწავლებას, მათ შორისაა ასტროლოგიაც, რომელიც დღეს ჩვენში ძალზე პოპულარულია, მაგრამ იქ ბრმა ბედისწერის ბატონობა ადამიანის ბედზე ციურ სხეულთა (ზოდიაქოს ნიშნების) მოქმედებით არის შეცვლილი. რაც შეეხება აღმოსავლურ (ჩინურ და ინდურ) რელიგიებს, მათი საერთო ნიშნები პანთეიზმი და იმპერსონალიზმია, რაც არა მხოლოდ პიროვნული ღმერთის ცნებას აუქმებს, არამედ თვით ადამიანშიც მისი ბუნების და პიროვნების იგივეობასაც ამტიცებს. ამ შემთხვევაში ადამიანის მოქმედება ერთმნიშვნელოვნადაა განპირობებული მისივე ბუნებით. იგი საკუთარი თავის წინაშეც კი არაა თავისუფალი. გარდა ამისა, ინდუიზმსა და ბუდიზმში კარმის კანონი ბატონობს, რომლის მიხედვითაც ადამიანის ცხოვრებას მისი უწინდელი ცხოვრების წესი განსაზღვრავს.

სხვაგვარადაა საქმე ისლამში, როგორც მონოთეისტურ რელიგიაში, მაგრამ საბოლოოდ ადამიანის თავისუფლების საკითხი იქაც გადაუჭრელი რჩება. მუსლიმანური თეოლოგიის საყრდენს ვოლუნტარიზმი და ფატალიზმი წარმოადგენს. მასში ღმერთი მოიაზრება, როგორც სამყაროს შემოქმედი, მარადიული სული. ამასთან, იგი უპიროვნო არსია (ზოგიერთ მკვლევარს ეს გნოსტიციზმის გავლენად მიაჩნია). ალაჰის როგორც უპიროვნო ღვთაებრივი არსის განმარტება სულ უფრო პოპულარული ხდება თანამედროვე მუსლიმან ღვთისმეტყველთა შორის. მუსლიმანურ მონოთეიზმთან მჭიდროდაა დაკავშირებული ალაჰისადმი აბსოლუტური მორჩილების იდეა, რომელიც ყოვლისმომცველ ხასიათს ატარებს. ღვთის მიერ დადგენილი წესრიგისადმი უსიტყვო მორჩილების მოთხოვნა აიხსნა წინასწარგანზრახულობის შესახებ მოძღვრებაში. საერთოდ უნდა ითქვას, რომ ღვთისა და ადამიანის ნებათა ურთიერთმიმართება ყურანში მკაფიოდ არაა ჩამოყალიბებული, რის გამოც მასში როგორც აბსოლუტური წინასწარგანზრახულობის, ისე ადამიანის თავისუფლების მომხრენი თავიანთი თვალსაზრისის დადასტურებას პოულობენ. პირველ მათგანს აღიარებს ისლამის ოფიციალური თეოლოგიური დოქტრინა - ქალამი, რომლის მიხედვით ყველაფერი, რაც სამყაროში ხდება, წინასწარაა განსაზღვრული და აუცილებლობის ძალით ხდება, შემთხვევითობა და თავისუფლება გამორიცხულია. ამდენად ადამიანის ყოველი საქმე, კეთილიცა და ბოროტიც, წინასწარ არის განსაზღვრული. ადამიანს არ შეუძლია, ჩაიდინოს ან არ ჩაიდინოს სიკეთე თუ ბოროტება. ღვთის ნება აბსოლუტურად თვითნებურია. ყველაფერი, რასაც ის სჩადის, სამართლიანია, იგი ქმნის ადამიანში სიკეთესაც და ბოროტებასაც. მართალია, ადამიანს არ ძალუძს, წინ აღუდგეს ბოროტებას, მაგრამ ღმერთს შეუძლია, ბოროტების ქმნისთვის დასაჯოს იგი ისე, რომ თავად ბოროტება არ ჩაიდინოს.

აქვე ისიც უნდა აღვნიშნოთ, რომ ისლამში არსებობდა განსხვავებული აზრიც მუთაზილიტების მოძღვრების სახით. ისინი ცდილობდნენ, შეერბილებინათ ზემოაღნიშნული სწავლება და უარყოფდნენ იმას, რომ ღმერთი ბრმა თვითნებობით განაგებს სამყაროს, თუმცა ღვთაებრივი წინასწარგანჩინების უნივერსალობას მუთაზილიტებიც აღიარებდნენ.

წინასწარგანზრახულობის, წინასწარგანჩინების იდეა განსაკუთრებით პროტესტანტიზმისთვისაა დამახასიათებელი, რომელშიც ღვთის განგებულებისა და ადამიანის თავისუფლების შესახებ სწავლება ყველაზე გაუკუღმართებული ფორმით აისახა. პროტესტანტიზმის მიხედვით, პირველქმნილი ცოდვა, სნეულება კაცისა და სამყაროს დაცემა კი არ არის, არამედ მათი ქაოსში დანთქმაა. აქედან გამომდინარე შეიძლება დავასკვნათ, რომ ადამიანი უძლურია გამართლებისათვის რაიმე იღონოს, მას მხოლოდ რწმენა დარჩენია, რწმენა იმისა, რომ ქრისტემ ყველა ადამიანის ნაცვლად "დააკმაყოფილა" ღვთის სამართალი. აქედან პროტესტანტიზმი ლოგიკურად მიდის იმ დასკვნამდე, რომ კეთილი საქმეები სულაც არაა აუცილებელი ცხონებისთვის, რაც თავისთავად ყოველგვარი ცოდვის დაშვებასა და სიკეთესა და ბოროტებას შორის ზღვრის წაშლას ნიშნავს. მეტი თვალსაჩინოებისთვის მოვიყვანოთ მარტინ ლუთერის სიტყვები. იგი თავის მეგობარს, მელანქთონს წერდა: "იყავ ცოდვილი, თამამად სცოდე, მისგან (ღმერთისგან) ჩვენ ვერ განგვაშორებს ვერავითარი ცოდვა, თუნდაც დღეში ათასი სიძვა და მკვლელობა ჩავიდინოთ... არ არსებობს სხვა რამ ცოდვა, გარდა ურწმუნოებისა". ამ დებულებათა ანტიქრისტიანული ხასიათი აშკარა ხდება, როცა მათ წმინდა წერილის სიტყვებს ვადარებთ: "ვითარცა ხორცნი თვინიერ სულისა მკუდარ არიან, ეგრეთვე სარწმუნოებაი თვინიერ საქმეთა მკუდარ არს" (იაკ. 2,26). მ. ლუთერის (1483-1531წ.წ.) მიერ დაწყებული ამგვარი ტენდენცია უკიდურესობამდე მიიყვანეს რეფორმაციის სხვა ბელადებმა - ულრიხ ცვინგლიმ (1484-1531წ.წ.) და ჟან კალვინმა (1509-1564წ.წ.). ამ უკანასკნელს მიაჩნდა, რომ ცოდვით დაცემის შემდეგ ადამიანმა თავისუფალი ნება დაკარგა და იგი ბოროტებას სჩადის არა თავისუფლებიდან, არამედ აუცილებლობიდან გამომდინარე, რომ ყველა ჩვენი საქმე, თუნდაც გარეგნულად კეთილი, შინაგანად მაინც ბოროტებაა. ასე რომ, ადამიანს ბუნებით მხოლოდ ბოროტების ქმნა ძალუძს, სიკეთე - მადლის საქმეა. ამგვარად, კალვინი უპირობო წინასწარგანზრახულობის აღიარებამდე მივიდა, რომლის მიხედვითაც, ღმერთმა წინასწარ განსაზღვრა ზოგიერთი ადამიანის ცხონება, ზოგის წარწყმედა, მიუხედავად მათი სულიერი მდგომარეობისა და ცხოვრების წესისა, მაშინ როდესაც მართლმადიდებლებს გვწამს ღმერთი, "რომელსა ყოველთა კაცთაი ჰნებავს ცხონებაი და მეცნიერებასა ჭეშმარიტებისასა მოსლვაი" (I ტიმ. 2,4). კალვინი უარყოფს ადამიანის თავისუფლებას და იმის მტკიცებამდე მიდის, რომ ბოროტება ამქვეყნად ღვთის ნებით ხდება.

როგორც ვხედავთ, ადამიანის თვისუფლების უარმყოფელი ყველა სწავლება მისი ნების დეტერმინაციულობას, ანუ გარეშე პირობებით განპირობებულობას აღიარებს, სხვაობა მხოლოდ ისაა, თუ ამ პირობებად რა მოიაზრება: ციური სხეულები, ირაციონალური ფატუმი, ღმრთის აბსოლუტური წინასწარგანჩინება, სოციალური გარემო თუ თვით ადამიანის ბუნება. ყველა შემთხვევაში ადამიანის მოქმედება განპირობებულია არა თავისუფალი ნებით, არამედ მკაცრი აუცილებლობით. სხვათა შორის, მარქსიზმი თავისუფლებას განსაზღვრავს როგორც გაცნობიერებულ აუცილებლობას. ამ ტერმინის აბსურდულობა აშკარაა, რადგან სადაც გაცნობიერებული აუცილებლობაა, იქ თავისუფლებისათვის ადგილი აღარ რჩება. გარდა ამისა, აუცილებლობის გასაცნობიერებლად ადამიანი ინტელექტუალური განვითარების გარკვეულ საფეხურზე უნდა იდგეს. ამდენად, თავისუფალი შეიძლება იყოს მხოლოდ ის, ვინც აუცილებლობას აცნობიერებს, ანუ ჩვენი ნების განმაპირობებელი ფაქტორების გაცნობიერება გარკვეულ ფილოსოფიურ აზროვნებას მოითხოვს. ამის შესაბამისად, თავისუფლების ცნება რაღაც ელიტარულ თვისებებს იძენს, მაშინ როდესაც ქრისტიანი თავისუფლებას საკუთარი შინაგანი ცხოვრების ფაქტად აღიქვამს. ქრისტიანული ანთროპოლოგია ეფუძნება იმ უმთავრეს თეზისს, რომლის მიხედვითაც ადამიანი, ისევე როგორც ღმერთი, პიროვნული არსებაა და არა ბრმა ბუნება. ამაშია მისი, როგორც "ღვთის ხატის", არსი. ღვთის ხატი კი არ შეიძლება "ნატურალიზებული" ანუ ადამიანური არსების მხოლოდ ერთ რაიმე ატრიბუტად იყოს ქცეული. ღვთის ხატად ყოფნა, პირველ რიგში, პიროვნულ არსებად ყოფნას, თავისუფალ და საკუთარ ქმედებაზე პასუხისმგებელ ზნეობრივ არსებად ყოფნას ნიშნავს. ასეთი შექმნა იგი ღმერთმა, რადგან სურდა მოეხმო ის უდიდეს ჯილდოსთან - განღმრთობასთან, რათა ადამიანს შესაძლებლობა ჰქონოდა, მადლით ქცეულიყო იმად, რაც თავად ღმერთია თავისი ბუნებით, არსით, მაგრამ ეს ძახილი, მოხმობა თავისუფალ პასუხს მოითხოვს. მას სურს, რომ ადამიანის სწრაფვა უფლისკენ სიყვარულით იყოს განმსჭვალული, რადგან უსიყვარულოდ ღვთისა და კაცის ერთობა მექანიკური იქნებოდა. სიყვარული კი თავისუფლებას, არჩევანის ან უარის საშუალებას გულისხმობს. ღვთის მოყვარულად რომ ვიქცეთ, საჭიროა საპირისპირო შესაძლებლობის დაშვება, უნდა არსებობდეს ღვთის წინააღმდეგ ჯანყის, ამბოხის, მისდამი ურჩობის შესაძლებლობაც. პიროვნულ არსებას ძალუძს, უყვარდეს ვინმე თავის საკუთარ ბუნებაზე, საკუთარ სიცოცხლეზე მეტად, ასე რომ, პიროვნება ანუ ღვთის ხატი ადამიანში ადამიანის თავისუფლებაა საკუთარ ბუნებასთან მიმართებაში. წმინდა გრიგოლ ნოსელი გვასწავლის, რომ პიროვნება აუცილებლობის კანონებისგან გათავისუფლება და ბუნების ბატონობისგან თავის დაღწევაა, საკუთარი თავის თავისუფალი თვითგამორკვევის შესაძლებლობაა. ადამიანი უმეტეს შემთხვევაში ბუნებრივი იმპულსების მიხედვით მოქმედებს. იგი, როგორც სულიერ-სხეულებრივი არსება, განპირობებულია საკუთარი ტემპერამენტით, ხასიათით, მემკვიდრეობით, კოსმოსური და სოციალურ-ფსიქიკური გარემოთი, მაგრამ მისი ჭეშმარიტი არსი, მისი პიროვნება ყოველგვარი განპირობებულობის, ყოველგვარი დეტერმინიზმის მიღმა იმყოფება. მისი ღირსება საკუთარი ბუნებისგან გათავისუფლებაა.

თავისუფლების მიზანი, როგორც წმინდა გრიგოლ ღვთისმეტყველი ამბობს, იმაში მდგომარეობს, რომ სიკეთე სინამდვილეში ეკუთვნის იმას, ვინც მას ირჩევს. უფალს არ სურს, დარჩეს მის მიერ ქმნილი სიკეთის მესაკუთრედ. მას ნებავს, ადამიანმა შეგნებულად მიიღოს საკუთარი ბუნება და თავისუფლად ფლობდეს მას, ვითარცა სიკეთეს.

პიროვნული არსების შექმნით ღვთაებრივი ყოვლისშემძლეობა ერთგვარ "რისკზე" მიდის, რადგან თავისუფალ არსებას ღვთის საწინააღმდეგო გადაწყვეტილების მიღებაც შეუძლია. ამგვარი "რისკი" პარადოქსული სახით ვლინდება ღვთის ყოვლისშემძლეობაში. ღმერთი დებს ადამიანში როგორც სიყვარულის, ისე უარყოფის უნარსაც. ამით ღმერთი უშვებს თავისი უმაღლესი ქმნილების დაღუპვის "რისკს" სწორედ იმიტომ, რომ იგი სრულყოფილი არსება გახდეს. ამგვარი პარადოქსი აუცილებელია: ადამიანს შეუძლია დაეცეს, მაგრამ ამ დაცემის უნარის გარეშე არც მისი სიდიადე არსებობს. ამიტომ, როგორც მამები ამბობენ, ადამიანმა გამოცდა უნდა გაიაროს, რათა შეიმეცნოს საკუთარი თავისუფლება და მოიხვეჭოს ის თავისუფალი სიყვარული, რომელსაც ელის მისგან ღმერთი. წმინდა ბასილი დიდი წერს: "ღმერთმა ადამიანი შექმნა არსებად, რომელსაც ნაბრძანები აქვს, გახდეს ღმერთი". ადამიანი მხოლოდ ღვთის ნებით შეიქმნა, მაგრამ ამ ერთი ნებით მისი განღმრთობა არ ხდება, ამისთვის საჭიროა ადამიანის ნებაც, ანუ ერთი ნებით ხდება ღვთის "ხატის" შექმნა, ხოლო ორი ნებაა საჭირო იმისათვის, რომ ღვთის "ხატი" ღვთის "მსგავსად" იქცეს. ადამიანის მიმართ ღვთის სიყვარული იმდენად დიდია, რომ რაიმე იძულება და ძალდატანება ადამიანურ ნებაზე გამორიცხულია, რადგან სიყვარული პატივისცემის გარეშე არ არსებობს. ღვთიური ნება მუდამ "ნებდება", უთმობს ადამიანური ნების გადახრებს, დაბნეულობას, თვით ამბოხსაც კი, რათა იგი თავისუფალ თანხმობამდე მიიყვანოს. ადამიანის ცხონება და განღმრთობა სინერგიზმით, ანუ ადამიანურ და ღვთაებრივ ნებათა თანხმობით და თანამოქმედებით მიიღწევა, რადგან ღმერთს ყველა ადამიანის ცხონება ნებავს. გადამწყვეტი სიტყვა ამ დროს ადამიანს, როგორც თავისუფალი ნების მქონე არსებას, ეკუთვნის. თავისუფლების ამგვარი გაგება კი პრინციპულად განსხვავდება როგორც ანტიკური ფატალიზმის, ისლამური ვოლუნტარიზმისა და პროტესტანტული წინასწარგანჩინებულობისგან, ისე აღმოსავლური (და არა მარტო აღმოსავლური) პანთეისტური დეტერმინიზმისგან, რომელიც ადამიანის არსებას მისსავე ბუნებას უიგივებს და ის ნებას მთლიანად ვიტალური ან სოციალური პირობებით განპირობებულად მიიჩნევს. ამიტომ, ვაღიარებთ რა ადამიანს, როგორც პიროვნებას და თავისუფალი ნების მქონე არსებას, ჩვენ აუცილებლად ქრისტიანული ტიპის პერსონალისტური მონიზმის პოზიციაზე უნდა ვიდგეთ. სხვა შემთხვევაში ადამიანი გაითქვიფება უპიროვნობის, ფატალიზმისა და აუცილებლობის სამყაროში, სადაც თავისუფლების, სიკეთისა და ბოროტების ცნებებისთვის ადგილი არ არსებობს. ან იქნებ აწყობს ადამიანს ამგვარი თავის მოტყუება? ამ არჩევანშიც ადამიანი თავისუფალია, მაგრამ, წმინდა პავლე მოციქულის სიტყვებისა არ იყოს, "თავს ნუ მოიტყუებთ - ვერც მრუშნი, ვერც მკვლელნი და ა.შ. (ანუ არასწორი არჩევანის გამკეთებელნი) ვერ შევლენ სასუფეველში!"

მოამზადა მღვდელმა
ლევან მათეშვილმა
ბეჭდვაელფოსტა
07.10. 2015
1
SesaniSnavi werilia gmadlobd mamao ase principulad da srulyofilad Camoyalibebuli simarTlisaTvis. aseTi azrovneba ara marto sainterneto qselSi unda iyves aramed yvela presaSi da gansakuTrebiT yvela tele arxze unda eTmobodes yoveldRiorad Tundac erTi saaTi, raTa norCi Taobis yurs moxvdes ramenairad is didi sibrZne ,rasac Cveni ufali ieso macxovari gvaswavlis.amaze iqneb xelisuflebam ifiqros da izrunos sanam jer kidev ar gaukuRmarTebula mTlianad axalgazrdoba im arajansaRi imformaciisgan, rac dRevandeli tele-internet sivrcebidan moedineba.
სხვა სიახლეები
31.07.2019
გამარჯობა, ჩვენო მამაო. მთელი ფერეიდნელ ქართველებისგან მოგესალმებით და გიკითხავთ.
12.04.2019
დედა იოანა (სამანიშვილი) მეუფე ანტონის ყოფილი მეუღლეა. გთავაზობთ წერილს, რომელიც მან რუსთავი 2-ის ცილსმწამებლური სიუჟეტის საპასუხოდ დაწერა:
25.02.2019
ბერი ერმოლაოსი (ჭეჟია):

ათონზე ბერული ცხოვრების ორი ფორმაა, ბერთა ნაწილი მონასტრებში ცხოვრობს,
06.06.2018
მე მამას ვგავარ. ზუსტად მისნაირი თვალები მაქვს.
ერთხელ ვსეირნობდით. ქუჩაში ნაცნობი შეხვდა, მომეფერა და თქვა, - წვერები რომ ჰქონდეს, შენ იქნებოდიო.
18.05.2018
მოდიან, მოედინებიან უწყვეტ ნაკადად, მოაქვთ ჩემი ქვეყნის დიდება, პატივი, სიწმინდე და სიყვარული! მოდიან ამაყად უფლის ერთგული ჯარისკაცები, სამშობლოს დამცველი რაინდები!
27.04.2018
ამ წერილის ავტორი პოლკოვნიკი შალვა ჩუბინიძეა:

მეოცე საუკუნის ოთხმოციანი წლების ბოლოს საქართველოში
26.02.2018
დაუფარავად გაუხსენი გული მოძღვარს, ნურაფრის შეგრცხვება, ღმერთმა ისედაც იცის შენი ნებისმიერი გულისთქმა და საქციელი
28.12.2017
ათონის მთაზე, წმინდა პანტელეიმონის მოანსტერში მოღვაწე ჩვენი თანამემამულს ბერი ერმოლაოსი (ჭეჟია) "კარიბჭის" მკხთხველს წლების განმავლობაში ანუგეშებდა თავისი წერილებით, მიძღნილი მშობლებისადმი თუ შვილებისადმი.
17.11.2017
გალაკტიონის დღიურიდან:
"ისევ ავად ვარ და ახალ წელს ვხვდები ჯიბეგაფხეკილი. დავდივარ უფეხსაცმლოდ.
მუდმივი კალენდარი
წელი
დღესასწაული:
ყველა დღესასწაული
გამოთვლა
განულება
საეკლესიო კალენდარი
ძველი სტილით
ახალი სტილით
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
ჟურნალი
ჟურნალის ბოლო ნომრები:
მე მინდა, რომ ჩვენ ყველამ ერთად ვიგალობოთ ”ღირს არს ჭეშმარიტად”