შემოქმედის ეპარქია
შემოქმედის ეპარქია
შემოქმედის ეპარქია დასავლეთ საქართველოში, გურიაში მდებარეობს. ეპარქია ოზურგეთის, ლანჩხუთისა და ჩოხატაურის რაიონებს მოიცავს. მას აღმოსავლეთიდან ახალციხის, ტაო-კლარჯეთისა და ლაზეთის, ვანისა და ბაღდათის ეპარქიები ესაზღვრება, ჩრდილოეთიდან - ფოთისა და ხობის, სენაკისა და ჩხოროწყუს, ჭყონდიდის, ხონისა და სამტრედიისა, სამხრეთიდან - ბათუმისა და სხალთისა. დასავლეთის საზღვარი შავი ზღვის სანაპირო ზოლს მიჰყვება.

გურია ოდითგანვე საქართველოს განუყოფელ კუთხედ და ქართლოსის, ბიბლიური ნოეს ძის იაფეტის შთამომავლის, სამკვიდრო მამულად ითვლებოდა.

ქრისტიანობის გავრცელება საქართველოს ზღვისპირა მხარესა და "ფაზისის იბერებში" მოციქულების - ანდრია პირველწოდებულის, მატათასა და სვიმონ კანანელის - მოღვაწეობას უკავშირდება. IV საუკუნეში, ქრისტიანობის სახელმწიფო რელიგიად გამოცხადების შემდეგ, გურიაც გაქრისტიანდა, თუმცა ქრისტიანობის ადრეული ხანის საღვთისმსახურო კერები ამ კუთხეში არ შემორჩენილა.

VII საუკუნიდან გურია ცალკე პროვინციად მოიხსენიება, ხოლო XI-XII საუკუნეებიდან მის მმართველ ერისთავად იხსენიება გურიელი. XVII საუკუნეში გურიის მთავარი მალაქია გურიელი იმერეთის (ანუ აფხაზეთის) კათოლიკოსიც კი გამხდარა.

VI-VIII საუკუნეებში, ბიზანტიელთა მმართველობის დროს, ამ მხარეში ბერძნულენოვანი მსხვილი საეკლესიო ერთეული - ლაზიკის სამიტროპოლიტო იყო დაფუძნებული. მას ექვემდებარებოდა გურიის ნაწილი, ხოლო დანარჩენი გურია, ისევე როგორც მთელი პროვინცია ბიზანტიელთა ექსპანსიამდე, მცხეთის საყდრის იურისდიქციაში მოიაზრებოდა.

საქართველოს ერთიან ეკლესიას გურია ქვეყნის სახელმწიფოებრივი მთლიანობის აღდგენის შემდეგ დაუბრუნდა. XI საუკუნიდან ეს პროვინცია ქუთაისის ეპარქიაში შედიოდა. XV საუკუნის შუა ხანებისთვის, ქვეყნის პოლიტიკური დანაწევრების პარალელურად, გურიის სამთავრო იმერეთის სამეფოს გამოეყო და იქ ერთიმეორის მიყოლებით წარმოიშვა გურიის სამი სამღვდელმთავრო კათედრა: შემოქმედისა (ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, "მთის ძირში არს შემოქმედი, ეკლესია დიდშენი, გუნბათოვანი, შემკული ყოვლითა, იყო ესე საარქიმანდრიტო, აწ არს საეპისკოპოზო. ზის ეფიზკოპოზი, მწყემსი მას ქვეითის გურიისა"), ჯუმათისა (ვახუშტი ბატონიშვილის ცნობით, "არს თხემსა ზედა ეკლესია ჯუმათს, დიდი, გუნბათიანი, დიდშენი, მჭვრეტი ზღვისა და გურია-ოდიშისა, არამედ ზამთარ არს გაუძლისი და ზაფხული - საამო, მშვენი, კეთილჰაოვანი; ზის ეპისკოპოზი, მწყემსი სუფსეის მდინარისა და რიონს შორისის ადგილთა. და არს მთა ესე ჯუმათისა ტყიანი, შენობა-დაბნებიანი, ვენახ-ხილ-მოსავლიანი და ნადირ-ფრინვლიანი") და ნინოწმინდისა. შემოქმედელი მღვდელმთავარი გურიის სამთავროს უმაღლესი სასულიერო ხელისუფალი იყო. რიგითი ეპისკოპოსებისგან განსხვავებით, მას შეეძლო მოეწვია საეკლესიო კრება და მის დაქვემდებარებაში მყოფ ეპისკოპოსთა თანდასწრებით ეკურთხებინა ახალი მღვდელმთავარი. შემოქმედელი მთელი გურიის საეკლესიო საქმეთა მსაჯულადაც ითვლებოდა. მიტროპოლიტის არჩევაში ამ მხარის ყველა ეპისკოპოსს უნდა მიეღო მონაწილეობა.

საქართველოში რუსეთის შემოსვლიდან და იმერეთის საკათალიკოსოს გაუქმებიდან 1827 წლამდე გურიის ეკლესიის საქმეებს დამოუკიდებლად განაგებდა გურიის ერისთავთა სახლის წევრი ნიკოლოზ ჯუმათელი. 1844 წლის 1 აპრილს გურიაში დაწესდა გურიის ეპარქიის სამღვდელმთავრო კათედრა, რომელიც 1885 წელს ოდიშისას შეუერთდა და გურია-სამეგრელოს ეპარქია ეწოდა. 1917 წელს, საქართველოს ეკლესიის ავტოკეფალიის აღდგენის შემდეგ, პირველსავე საეკლესიო კრებაზე აღდგა 13 ეპარქია. იმ დროს განახლებული ბათუმ-შემოქმედის ეპარქიის შემადგენლობაში მოიაზრებოდა გურიაც. 1995 წლის 5 აპრილს ბათუმ-შემოქმედის ეპარქიას გამოეყო შემოქმედის ეპარქია, რომელსაც იმავე წლის 7 აპრილიდან ხელმძღვანელობს მთავარეპისკოპოსი იოსები (კიკვაძე).

მოამზადა მღვდელმა
ლევან მათეშვილმა
ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარი არ გაკეთებულა
სხვა სიახლეები
22.02.2019
25 თებერვალს, ჩრდილოეთ ამერიკის ეპარქიის დაარსების 10 წლის იუბილესთან დაკავშირებით,
18.06.2017
მარნეულისა და ჰუჯაბის ეპარქია, რომელიც ქვემო ქართლში მდებარეობს, საქართველოს ერთ-ერთ ისტორიულ მხარეს წარმადგენს.
10.11.2011
დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის ეპარქია
იღუმენი დოროთე (ბარბაქაძე) წელიწადზე მეტია, რაც ახალდაარსებულ დიდი ბრიტანეთისა და ირლანდიის ეპარქიაში მოღვაწეობს.
19.03.2009
უწმინდესის ლოცვა-კურთხევით ბოლნელ მღვდელმთავრად მეუფე ეფრემის კურთხევის შემდეგ ეპარქიაში სულიერი ცხოვრების აღორძინება მართლაცდა თვალშისაცემია.
18.10.2007
გვესაუბრება დუბლინის წმინდა მაქსიმე აღმსარებლის სახელობის ტაძრის წინამძღვარი დეკანოზი მალხაზ კუმელაშვილი:
09.08.2007
მართალია, გულდასაწყვეტია ჩვენი თანამემამულეების უცხოეთში ნებით თუ უნებლიეთ წასვლა, მაგრამ ხშირად მათი იქ ყოფნა ჩვენი ქვეყნის კეთილდღეობის საწინდარი ხდება.
12.07.2007
ეკლესიის სახით აქ ჩვენი საქართველო გვაქვს
მისი უწმინდესობისა და დასავლეთ ევროპის მიტროპოლიტის ლოცვა-კურთხევით, სასულიერო სემინარიისა და აკადემიის დეკანი, სამების ტაძრის მღვდელმონაზონი დოსითეოზი (ბოგვერაძე)
01.06.2007
ძალიან რთულია უცხოეთში დიდხანს მსახურება, რადგან ეს დიდ სულიერ ენერგიას მოითხოვს
04.05.2007
ევროპის ქვეყნებში მცხოვრებმა ქართველობამ ქართულ მართლმადიდებლურ ტაძრებში პატარა საქართველო იპოვა
14.07.2006
გვესაუბრება ბოლნისის ეპისკოპოსი მეუფე იეგუდიელი (ტაბატაძე).

- მეუფეო, ვიდრე ეპარქიაზე საუბარს დავიწყებთ, გვიამბეთ, როგორ მოხდა თქვენს ცხოვრებაში სულიერი ფერისცვალება...
მუდმივი კალენდარი
წელი
დღესასწაული:
ყველა დღესასწაული
გამოთვლა
განულება
საეკლესიო კალენდარი
ძველი სტილით
ახალი სტილით
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
ჟურნალი
ჟურნალის ბოლო ნომრები:
IX საუკუნის II ნახევარში კლარჯეთის ერთ პატარა სოფელში დაიბადა საქართველოს მართლმადიდებელი ეკლესიის მშვენება - წმინდა სერაპიონ ზარზმელი.