მართლმადიდებლობის ისტორიული გზა (თვალსაწიერი)
მართლმადიდებლობის ისტორიული გზა (თვალსაწიერი)
პროტოპრესვიტერი ალექსანდრე შმემანი
თავი მეექვსე
ბნელით მოცული საუკუნეები
4. გათავისუფლება

მეცხრამეტე საუკუნიდან მართლმადიდებლური აღმოსავლეთის ცაზე თავისუფლების ცისკარი გამობრწყინდა. 1804 და 1815 წლებში სერბების, 1821 წელს ბერძნების აჯანყებისა და 1877 წელს რუსეთ-თურქეთის ბრძოლის შედეგად დამოუკიდებელმა მართლმადიდებლურმა სახელმწიფოებმა აღორძინება დაიწყო. მაგრამ თუ ეროვნულ-განმათავისუფლებელმა ომებმა ამ ქვეყნების ეკლესია თურქეთის უღლისაგან გაათავისუფლა, ისინი ვერ განთავისუფლდნენ იმ მძიმე მემკვიდრეობისგან, რომელიც მათ მონობის წლებმა მოუტანა. შედეგები გადამეტებულ ნაციონალურ სიამაყეში, შუღლში, ყოველგვარი არამართლმადიდებლური თეორიების ხელაღებით უარყოფაში, სახელმწიფოსადმი ეკლესიის დაქვემდებარებაში და მასთან სრულ შერწყმაში გამოიხატა. როგორც ჩვენ დავინახეთ, აღმოსავლური "ნაციონალიზმი" ბიზანტიურ თეოკრატიულ ცნობიერებაში გაჩნდა და ამჯერად უკვე ახალ - დასავლურ - ნაციონალიზმს შეერია. ასეთი ტიპის ნაციონალისტურმა სულმა 1789 წლის საფრანგეთის რევოლუციის შემდეგ თითქმის მთელი ევროპა მოიცვა. თუ ბიზანტიურ ეპოქაში ბერძენი, ბულგარელი და სერბი მეფეების ოცნება მსოფლიო მართლმადიდებლური იმპერიის შექმნა იყო, ახლა დადგა დრო, როდესაც ცნობიერების მთავარ საზომად ხალხების თვითგამორკვევა, "ნაციონალური" კულტურა და საზღვრების მიმდებარე ტერიტორიების გამო დავები გადაიქცა. თავის დროზე სიმეონის ბულგარეთი და დუშანის სერბეთი კონსტანტინოპოლის დაპყრობაზე ოცნებობდა, მაგრამ ერთიცა და მეორეც ერთიანი ქრისტიანულ-ელინური კულტურით, მსოფლიო ეკლესიური გადმოცემით, წმინდა მამებითა და საეკლესიო კრებების მასალებით საზრდოობდა. ახლა უკვე მთელ სააზროვნო ჰორიზონტს - თუნდაც არასრული, ნაწილობრივი და არასრულფასოვანი, მაგრამ უკვე "ჩემი" ფარავდა. ეს ცნება ხდებოდა კერპი, რომლის გამოც შეიძლებოდა საერთო დიდებული წარსული დავიწყებას მისცემოდა. ამ კერპის საპირწონედ კი მხოლოდ "დასავლეთი" გამოდგა, რომელიც უკვე იმ დროისათვის გარკვეული მითური შარავანდედით იყო შემკობილი. ასეთ მდგომარეობაში ინტერესი საკუთარი კულტურისადმი მართლმადიდებლებს მხოლოდ მას შემდეგ დაუბრუნდათ, როდესაც ბოლოს და ბოლოს ბიზანტიური ხატწერის ბრწყინვალება, წმინდა მამების ქმნილებათა სიღრმე, აღმოსავლური გალობის სინატიფე თავად "დასავლეთმა" აღიარა. მანამდე მართლმადიდებლური აღმოსავლეთისათვის პოლიტიკურ, სულიერ და ღვთისმეტყველურ ავტორიტეტს მხოლოდ ევროპა წარმოადგენდა. "ტრადიციული მართლმადიდებლური" რჩებოდა მხოლოდ სოფლად, დაბალ სოციალურ ფენებში. ზედა ფენები საკუთარ რწმენას და მშობლიურ გადმოცემას ოქსფორდული და ტიუბინგენური კრიტერიუმებით ზომავდნენ.

ნიშანდობლივია, რომ 1821 წლის აჯანყების შემდეგ შეიქმნა საბერძნეთის სამეფო, თავად ბერძენი იერარქები გამოთქვამდნენ მზადყოფნას, ავტოკეფალიის სანაცვლოდ, თითქმის ოცი წლის მანძილზე კონსტანტინოპოლთან ყოველგვარი ურთიერთობა შეეწყვიტათ. ამასთან, თითქმის ვერავინ ხვდებოდა, რომ მიღებული კონსტიტუცია ლუთერანების კონსტიტუციიდან იყო გადმოწერილი და მასში სახელმწიფოსა და ეკლესიას შორის არავითარი ზღვარი არ არსებობდა. მთელი სამოცი წლის მანძილზე სწორედ ასეთი, ეკლესიის დამაქუცმაცებელი ნაციონალისტური ინტერესით და არა ეკლესიური მოტივებით საზრდოობდა ბულგარულ-ბერძნული სქიზმა, და კვლავაც ეს ასაზრდოებს იმ ძალას, რომელიც ჩვენს სინამდვილეში ასე "წარმატებულად" აშორებს სლავურ სახელმწიფოებს ერთმანეთისგან. ძალიან დასანანია, მაგრამ ამ ბოლო ათწლეულებში გასაოცარი სიმსუბუქით ეწირება, საუკუნეობრივი ერთიანობა და არა უბრალო "ფოლკლორული" ტრადიციები - დასავლურისადმი შესაბრალის მიმბაძველობას! ამ "მეშჩანურ" გატაცებას, რუსეთში გამეფებული სლავიანოფილობისაგან განსხვავებით, ძალიან ხშირად და უსამართლოდ ამხელდა კ. ლეონტიევი, მაგრამ მის რისხვაში, მაინც შესაძლებელია ამოვიკითხოთ (იმ დროისთვისაც კი იშვიათი) მსოფლიო მართლმადიდებლური აღმსარებლობის ექო, რომელსაც დაუნდობლად ანგრევდა ყოველგვარი ადგილობრივი ნაციონალიზმი. "მსოფლიო გახრწნისა და წახდენის პროცესიდან, რომელშიც ბალკანელი ხალხები იყვნენ ჩათრეული, გამოხსნის საშუალებას ის მხოლოდ ბიზანტინიზმის ტრადიციებისა და გადმოცემების ერთგულებაში ხედავდა", - წერდა ბერდიაევი. ძალიან ხშირად "ბიზანტინიზმს" ლეონტიევი ესთეტიკური - დასავლური რომანტიზმის - თვალსაზრისით აღიქვამდა, მაგრამ ობიექტურად ის მართალი იყო: დამოუკიდებელ, მართლმადიდებლურ სახელმწიფოებში მეცხრამეტე-მეოცე საუკუნეებში ეკლესიის ხმა თითქმის არ ისმოდა. ამ ქვეყნების სახელმწიფო და კულტურული მშენებლობა რაღაცნაირად მართლმადიდებლობის გვერდის ავლით მოხერხდა, ყოველ შემთხვევაში ის მაინც ნამდვილად შეიძლება ითქვას, რომ ეს პროცესი მართლმადიდებლობიდან არანაირ აღმაფრენასა და სტიმულს არ იღებდა და ეკლესია მთელი თავისი დემოკრატიულობით, თავისუფლებით, საჯაროობით სახელმწიფოს ტყვეობაში აღმოჩნდა. პარადოქსია, მაგრამ ამ მდგომარეობას ეკლესია არათუ არ შეეწინააღმდეგა, მან იგი ვერც კი შეიგრძნო... სრულიად მინელდა ბერობა, სასულიერო პირები სახელმწიფო ჩინოვნიკებად გადაგვარდნენ, ღვთისმეტყველება რაღაც გაუგებარი წიგნების მეშვეობით "საპარადო" ან "ადმინისტრაციის მომსახურების" საშუალებად იქცა და ბოლოს ეკლესიური თვითშეგნება სახელმწიფოებრივ აზროვნებას დაექვემდებარა. ეს იყო ლოგიკური შედეგი ეგრეთ წოდებული ნაციონალური აღორძინებისა, რომლის განხორციელებაშიც, თავის დროზე, ეკლესიამ საკმაოდ დიდი სულიერი წვლილი შეიტანა. თუ ბოლო ათწლეულებში ჩნდება და მრავლდება მართლმადიდებლური სულიერი გამოღვიძების მიმანიშნებელი დღესასწაულები, აქ ჩვენ უკვე საქმე გვაქვს ახალი კატასტროფების გაელვებასთან, ძველი მსოფლიოს მორიგ, ყველაზე უფრო დიდი მასშტაბის რყევებსა და ნგრევასთან, ამიტომ ეს სიახლე ამ წიგნის ჩარჩოებს სცილდება.

ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარი არ გაკეთებულა
სხვა სიახლეები
23.10.2022
VIII საუკუნის I ნახევარში, ბიზანტიის სახელმწიფოს გაძლიერება-განმტკიცების ჟამს, მის წიაღში წარმოიშვა ახალი ერესი - ხატმებრძოლობა,
03.10.2022
რომის იმპერატორის, კონსტანტინე დიდის დედას, დედოფალ ელენეს განსაკუთრებით ეწადა, ეპოვა ჯვარი, რომელზეც მაცხოვარი გააკრეს.
13.09.2022
ჯერ კიდევ ძველი აღთქმის ისრაელს უბრძანა ღმერთმა, განსაკუთრებით ეზეიმა მეშვიდე თვის დადგომა
04.08.2022
V მსოფლიო კრება (კონსტანტინოპოლის II) (553 წ.) მოიწვია იმპერატორმა იუსტინიანე I-მა ქალკედონის კრების შემდეგ წარმოშობილი მონოფიზიტური შფოთის დასაცხრობად.
29.07.2022
ექვსი მსოფლიო კრების წმინდა მამათა ხსენება გარდამავალია - იგი იდღესასწაულება 16 ივლისის უახლოეს კვირადღეს.
25.07.2022
საბერძნეთის ეკლესია 13 და 19 ივლისს შორის კვირა დღეს მოიხსენიებს IV მსოფლიო საეკლესიო კრების მონაწილე მამებს.
10.06.2022
I მსოფლიო საეკლესიო კრების მოწვევის მიზეზები
ჯერ კიდევ მანამდე, სანამ კონსტანტინე დიდი ლიცინიუსს დაამარცხებდა, იმპერიის ერთ-ერთი ოლქის, კერძოდ, აფრიკის ეკლესიაში ჩამოვარდა შფოთი,
03.06.2022
ძველი სტილით 22 მაისს (6 ივნისი) ეკლესია მეორე მსოფლიო საეკლესიო კრებას იხსენებს.
30.05.2022
I მსოფლიო საეკლესიო კრება მოწვეულ იქნა ქ.ნიკეაში, 325 წელს, რომის იმპერატორის კონსტანტინე I დიდის (306-337) საგანგებო ბრძანებით
20.05.2022
პირველი ქრისტიანი იმპერატორის, წმიდა კონსტანტინე დიდის გარდაცვალების შემდეგ ხელისუფლების სათავეში მოვიდა მისი ვაჟი კონსტანცი, რომელიც არიოზის ერესის მიმდევარი იყო.
მუდმივი კალენდარი
წელი
დღესასწაული:
ყველა დღესასწაული
გამოთვლა
განულება
საეკლესიო კალენდარი
ძველი სტილით
ახალი სტილით
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31
ჟურნალი
ჟურნალის ბოლო ნომრები:
"შეიყვარეთ მოყვასი! და თქვენ შეიყვარებთ ქრისტეს! შეიყვარეთ მაჭირვებელნი და მტერნი! და სიხარულის კარი განიხვნება თქვენთვის, მკვდრეთით აღმდგარი ქრისტე განწმენდს სიყვარულში აღმდგარ თქვენს სულს. სულ ეს არის! რა ცოტას ელის ჩვენგან უფალი! ამაშია ჩვენი სამოთხე! ეს ჩვენი აღდგომაა! შეიყვარეთ სიყვარული და მარად იცოცხლებთ სიყვარულის ვნებებში აღმდგარი მაცხოვრის სიყვარულში!" - სქემარქიმანდრიტი ვიტალი (სიდორენკო)

istanbul evden eve nakliyat fabrika taşımacılığı eşya depolama ofis taşıma bostancı nakliyat skdar nakliyat ehirler aras nakliyat ehirler aras nakliyat cretleri ehirler aras nakliyat transfernakliyat.com.tr eya depolama sex shop

restbet restbet tv restbet giriş restbet restbet güncel restbet giriş restbet restbet giriş restizle betpas betpas giriş pasizle betpas betpas giriş pasizle iskambil oyunları rulet nasıl oynanır blackjack nasıl oynanır guvencehd.org heceder.org trke casino 30 tl deneme bonusu tahincioglunakliyat.com.tr aviator oyunu betexper Deneme bonusu veren siteler heceder.org pdf indir casino siteleri casino siteleri deneme bonusu veren siteler deneme bonusu slot siteleri pdf indir ingilizce trke eviri lyrics translate video shell alfa shell eya depolama depolama