ახალი წელიწადი და ბოსლობა რაჭაში
ახალი წელიწადი და ბოსლობა რაჭაში
ახალი წლის მოსვლას გასულ საუკუნეებშიც საქართველოს ყველა კუთხეში სხვადასხვანაირად აღნიშნავდნენ. 1890 წლის "ივერია" რაჭაში ახალი წლის ტრადიციას ამგვარად გადმოგვცემს:
-აი იწურება ძველი წელიწადი. უკანასკნელი დღე დაილია და დაბნელდა, რომ ხვალ ახალ-წელიწადად გათენდეს და გაბრწყინდეს. რაჭის დაბა სოფლებში, მკვიდრნი უჩვეულებრივო ფუსფუსს შეუდგნენ. დედაკაცები აცხობენ ბასილას, ხაჭაპურებს, ქადებს, ჰკაზმავენ სტოლს (სუფრას), ვაჟები სახლის კარზე აყუდებენ გალამაზებულ (გაკაფულ) რცხილას ტოტებს, ამზადებენ მარხილებს და ეხლა ყველა ეს ახალის წლის თადარიგია, ყველას ჰსურს, რომ პირი არ შეირცხვინოს მომავალის წლის წინაშე.
ქადებს ასე აცხობენ: ღორის ქონში ურევენ ფქვილს, მერე ამ შეზავებულ ფქვილს გათხელებულ ცომში სდებენ და აყალო მიწის კეცებზე აცხობენ ხაჭაპურს: ხაჭოს ურევენ კვერცხში, ცომში სდებენ და აცხობენ. აცხობენ აგრეთვე ნალის, ლურსმის და სხვა ამ გვარს პურებს. ბასილა კაცსა ჰგავს, თვალებში ნიგვზების ლებანი ურჭვია. სტოლს ჰკაზმავენ ბასილით, ხაჭაპურებით, ფრთხილის (თხილი) კუკურებით, ბჭყორით (ეკლის ფოთლები), დედოფლის-ხელით (წიფლის ღეროზედ ამოდის სოკოსავით, ხელის ტოლაა). ყველა ამას ამშვენებს ღორის თავი, შუბლზე ჯვარ-გამოყვანილი.

KARIBCHE

შეკაზმულ სტოლს არ ალაგებენ ერთ-კვირამდის. ალაგებისას-კი დედოფლის ხელსა და ფრთხილის კუკურს დასწვენ ხოლმე.
რცხილის გალამაზებული ხეც კარზედ აყუდია ნათელი-ღებამდის. სიმბოლური მნიშვნელობა ხისა არის შემდეგი: რამდენიც ხეზედ კუკურია, იმდენი წერი (ძნა) მოგვივიდეს ახალ წელსაო. ნათელიღების შემდეგ დასჭრიან ამ ხეს დასწვენ.
მარხილს წინა დღითვე ამზადებენ. ნაკოდ (დაპობილ) შეშას ზედ დაუდებენ, ამაზედ დააწყობენ ფრთხილის კუკურს, ბჭყორს და დედოფლის ხელს. დილით ვინც ადრე გაიღვიძებს, ადგება, ბასილას გაიტანს, მივა მარხილთან, ბჭყორს, ფრთხილის კუკურებს მოჰგლეჯს, ბასილაზე დააწყობს და უკანვე დაბრუნდება. შინ შემოსვლისას იტყვის: "შემოვდგი ფეხი, გწყალობდეთ ღმერთი, მოვიდა ახალი წელიწადი შეძენისა, მომგობისა; ფეხი ჩემი, კვალი ანგელოზისა; ბრავალს ამ დღეს დაესწარით ცოლით, შვილით". შემოვა თუ არა ბასილას სტოლზე დასდებს, მერე მობრუნდება და დიდსა და პატარას რიგზედ პირში აბაზიანს გამოავლებს. დიასახლისები-კი თავის ქმარ-შვილს ჩურჩხელებს დაურიგებენ ამ სიტყვებით: "ბრავალს ამ დღეს დეესწარ".
წირვის მოსმენის შემდეგ სუფრაზე დასხდებიან და მხიარულობენ. უცხო კაცს ამ დღეს სახლში არ შეიყვანენ. თუ ვინმე უცხო კაცი სტუმრად მივიდა, არ უნდა დაიძახოს, არამედ კარები დააბრახუნოს.
ახალი წლის ორის კვირის შემდეგ ბოსლობა იციან. ამ დღისთვის გამოაცხობენ ხაჭაპურს, ქადებს. მერე ბავშვები ამ პურებსა და კვერცხს გადაავლებენ ყველა საქონეელს და შემდეგ ერთი ბავშვთაგანი ამ კვრეცხს დამალავს ბოსელშივე. მერე პირჯვარს გადაიწერენ, ხაჭაპურებს გასტეხენ, ჩაილუკმებიან, თითო სტაქანს ღვინოს დალევენ და თანაც იტყვიან: "ღმერთო, საქონელი გაგვიმრავლე". საქონელს რქებზე ღორის ქონს წაუსმენ და შინ დაბრუნდებინა და მიმავალნი იძახიან: "ბოლელ, ბოსელ!" სახლს კარები დაკეტილი დახდებათ. შიგ დედაკაცია. გარედგან ეუბნებიან:

-კარა კირისა!
-კარი უღლისა! ხარებმა რა შემოთვალეს?
-უღლები დაამზადეთ, ჩვენ მზათა ვართო. კარი კირისა!
-ზროხებმა რა შემოთვალეს?
-სახბორე დაამზადეთ, ჩვენ მზათა ვართო. კარი კირისა.
-კარა უღლისა. ღორებმა რა შემოთვალეს?
-საგოჭე დაამზადეთ, ჩვენ მზათა ვართო. კარი კირისა!
-კარა უღლისა! ცხენებმა რა შემოთვალეს?
საკვიცე დაამზადეთ, ჩვენ მზათა ვართო!
კარები გაიღება. შევლენ. დედაკაცს ჯამში სიმინდის მოზელილი ქატო უჭირავს. აიღებს ამ გუნდას და კარების კედელს სტყორცნის ისე მაგრად, რომ წინწკლები გასცვივა. წინწკლები თუ ბავშვებს მოხვდა კარგიაო. შემდეგ სუფრაზე დასხდებიან. ჭამის წინად, ჩვეულებისამებრ, პატარძალი ყველას რიგზედ ხელებს დააბანინებს. გაზაფხულზე, ბოსლიდგან საქონლის გამოყვანის დროს, ბოსლის კარის დირეზედ ზემოხსენებულ დამალულ კვერცხს დასდებენ და მერე საქონელს გამოუშვებენ. თუ საქონელი ისე გამოვიდა, რომ კვერცხს ფეხი არ წამოჰკრა და არ გატეხა, იმ წელიწადს საქონელიც არ დაზიანდება, მთლიანად შერჩება პატრონს, პირიქით, თუ გასტეხეს, საქონელიც დაზიანდებაო.
ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარი არ გაკეთებულა
სხვა სიახლეები
25.03.2017
"დღესაც არიან ადამიანები, რომელნიც ებრძვიან ეკლესიას და ამით ებრძვიან ქართველ ერს"
ქალბატონებო და ბატონებო, უპირველეს ყოვლისა, გილოცავთ ამ დიდ დღეს. მინდა, ყველამ ერთად, კიდევ ერთხელ გავიაზროთ, თუ რა მნიშვნელობა ჰქონდა და აქვს დღეს საქართველოს მართლმადიდებელ ავტოკეფალურ ეკლესიას ჩვენი ერისათვის.
19.03.2017
ახლოვდება აღდგომის ბრწყინვალე დღესასწაული და ბობოქრობს ბოროტი, მთელი ძალით ცდილობს რწმენა შეურყიოს მორწმუნე სულებს, ყველა საშუალებას იყენებს, თანაც სულ ახალ ხერხებს მიმართავს და სამწუხაროდ ბევრი ადამიანი გაება მის მახეში.
26.02.2017
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი სამების საკათედრო ტაძარში შენდობის წესს 19:00 საათზე აღავლენს. შენდობის კვირასთან დაკავშირებით ღვთისმსახურება ტაძარში 18:00 საათიდან დაიწყება.
26.02.2017
საქართველოს ფისტას ასოციაცია სულ რაღაც რამოდენიმე თვეა რაც დაფუძნდა და მისი პოპულარობა ფისტასთან ერთად სულ უფროდაუფრო მატულობს.
02.02.2017
სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქი, უწმინდესი და უნეტარესი ილია მეორე გერმანიაში გაემგზავრა. პატრიარქი თბილისის საერთაშორისო აეროპორტიდან საქართველოს პრემიერ-მინისტრმა გიორგი კვირიკაშვილმა გააცილა.
07.01.2017
"იშვა ყრმა, მოგვეცა ძე... და სახელი მისი, - … ღმერთი ძლიერი, ხელმწიფე, მთავარი მშვიდობისა, მამა მერმეთა მათ საუკუნეთა" (ეს. 9,5).
ყოვლადსამღვდელონო მღვდელმთავარნო, ღირსნო მოძღვარნო, დიაკონნო, ბერ-მონოზონნო, საერო დასნო, საყვარელნო დანო და ძმანო, მკვიდრნო საქართველოAსა და მის ფარგლებს გარეთ მცხოვრებნო თანამემამულენო!
04.01.2017
უწმინდესი ერისა და ბერის გამამთლიანებელია
დავით კაკაბაძე:
30.12.2016
მღვდელ-მონაზონი ანდრია (სარია):

- საქართველოს ისტორიაში და ზოგადად, კაცობრიობის ყოფისთვის ახალ კალენდარულ წელს დიდი ყურადღება ეთმობა, ყველას გვიხარია, ყოველ ოჯახში საზეიმო განწყობილება იქმნება.
29.12.2016
პატრიარქის ექიმის ცისანა შარტავას განცხადებით, ექიმები პატრიარქს გერმანიაში გადაყვანას ურჩევენ, თუმცა უწმინდესი არ თანხმდება.
24.12.2016
საფრანგეთში მცხოვრები 11 წლის ელენე ბაბუციძე:
- აგვისტოს თვე იყო საქართველო რომ დავტოვეთ მე და დედამ.
მუდმივი კალენდარი
წელი
დღესასწაული:
ყველა დღესასწაული
გამოთვლა
განულება
საეკლესიო კალენდარი
ძველი სტილით
ახალი სტილით
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31
მცირე ხნის საუბრის შემდეგ დავემშვიდობე ემა დეიდას და მას შემდეგ აღარც მინახავს

"კარიბჭისთვის" წლების წინ მამა გაბრიელზე მასალებს რომ ვამზადებდი, მაშინ ჯერ არ იყო მამა გაბრიელი წმინდანად შერაცხული.
საიტის პარტნიორები