როგორ წარმოიშვა პირველი ქრისტიანული გამოსახულებები
როგორ წარმოიშვა პირველი ქრისტიანული გამოსახულებები
კატაკომბების მხატვრობა
ქრისტიანული ხელოვნება პირველსავე საუკუნეებში მიწისქვეშა სამარხებში, კატაკომბებში ჩაისახა. აქ საიდუმლოდ იყრიდნენ და აფარებდნენ თავს პირველი ქრისტიანები. აქვე, მიცვალებულთა საფლავის ფილებზე, გაჩნდა პირველი იკონოგრაფიული გამოსახულებანი.

ქრისტიანები პირველ რიგში ბიბლიურ სიმბოლოებს მიმართავდნენ, რადგან ის უფრო მარტივი და ადვილად აღსაქმელი იყო.

ეს სიმბოლოები, რასაკვირველია, სრულიად გაუგებარი გახლდათ წარმართთა და კერპთაყვანისმცემელთათვის, ამიტომ კატაკომბებში გაჩნდა ძველი წარმართული გამოსახულებები, რომლებიც ეკლესიამ განწმინდა ადრინდელი შინაარსისგან და მიანიჭა ახალი მნიშვნელობა, რასაც კერპთაყვანისმცემელი ცხონების გზაზე უნდა დაეყენებინა.

ამისთვის გამოიყენებოდა ზოგი ანტიკური თქმულება და გამოსახულება, ისეთი, როგორიცაა "მწყემსი კეთილი". ქრისტე ამ სიმბოლური სახით გამოსახულია, მაგალითად, დომიცილას კატაკომბების მხატვრობაში, სარკოფაგების ბარელიეფებზე. ეს სახე მჭიდროდ დაუკავშირდა ბიბლიის ტექსტებსაც. ეზეკიელი და დავით წინასწარმეტყველი ისრაელის მოდგმას წარმოადგენენ როგორც ცხვრის ფარას, რომლის მწყემსიც არის უფალი. მაცხოვარიც ხომ ამბობს თავის თავზე: "მე ვარ მწყემსი კეთილი" (იოანე 10,14).

ასე რომ, რთული არ იქნება ამ სიმბოლოების განწმენდა ძველი შინაარსისგან და ახალი, ჭეშმარიტი, ხსნის იდეასთან მიახლოებული აზრის მინიჭება. ამასთან, ამ იკონოგრაფიულ ტიპში ჩაიდო გარკვეული დოგმატური შინაარსი - კეთილი მწყემსი არის ხორცშესხმული ღმერთი, რომელიც ზურგით ატარებს გზააბნეულ კრავს - დაცემული ადამიანის ბუნებას, რათა აზიაროს იგი ღვთაებრივ დიდებას.

ანტიკური მითოლოგიიდან არის აღებული, მაცხოვრის სიმბოლო, ორფეოსის სახე, რომელიც ქნარზე დაკვრით აჯადოებს ველურ ცხოველებს. წმინდა მამის, კლიმენტი ალექსანდრიელის თქმით, როგორც ორფეოსი ათვინიერებდა თავისი დაკვრით მხეცებს და აჯადოებდა მთებსა და ხეებს, ასევე უფალი იესო ქრისტე იზიდავდა ადამიანებს ღვთაებრივი სიტყვით.

ქრისტიანობის "დასაწყისის" ხელოვნება იყო ძველის წილ ახლის დაბადება, რითაც საფუძველი ჩაეყარა ქრისტიანული გამოსახულების, ხატების შექმნას.

მოამზადა
ნათია ჭუმბურიძემ
ბეჭდვაელფოსტა
კომენტარი არ გაკეთებულა
სხვა სიახლეები
12.11.2018
არტურ ლეისტი გაზეთში "ბახტრიონი" ( N10, 1922 წ), გადმოგვცემს, რომ "ოთარაანთ ქვრივი" იყო უკანასკენლი ნაწარმოები ილიასი.
24.05.2018
საოცარი სილამაზით შესრულებულ ხელნაკეთ ნამუშევრებს გარდაბნის რაიონში მდებარე სოფელი ვახტანგისის წმინდა ნიკოლოზის მონასტრის წევრები წარმოადგენენ.
20.04.2018

ცაგერისა და ლენტეხის მიტროპოლიტი სტეფანე (კალაიჯიშვილი) - წმიდა ილია მართლის "განდეგილის" სულიერი გააზრებისათვის


წმ. ილია მართლის "განდეგილის" შესახებ მრავალი დაიწერა

25.12.2017
დედამიწაზე რჩეულნი მცირედ
და ჩინებულნი მრავლად არიან,
11.12.2017
არამეულის შემდეგ მამა სერაფიმემ ქართულად პირველად იგალობა - ლამაზი საგალობელი,
10.05.2017
გთავაზობთ ნანა ფერაძის გუნდის მიერ შესრულებულ საგალობლებს. ამ უნიკალური შესრულებით უკვე მსოფლიოს მრავალი ქვეყნის ადამიანები მოიხიბლნენ. უფალმა დალოცოს ჩვენი კულტურა
30.10.2016
-საათივით აწყობილ სამყაროში ყოველთვის მეტის დანახვა მინდოდა, ვიდრე ამას საკუთარი თვალებით ვახერხებდი.
23.02.2016
საბრალო მარიამი, თავისი ნაღვლიანი გამომეტყველებით, ყოველთვის მოღუშული და ჩაფიქრებული ბავშვის შთაბეჭდილებას ტოვებდა ხოლმე.
23.01.2016
შვილო, ახლა ზამთარი და სუსხია ჩვენთან, მაგრამ შეშა ჯერ ბვრი გვაქვს, არ ინერვიულოთ. მე და მამაშენი ყოველ დილით 6 საათსა და 30 წუთზე ვდგებით, წინდებს ამოვაცმევ ხოლმე ბეჩავს,
06.01.2016
ოცდახუთსა დეკემბერსა, ალილო,
ქრისტე იშვა ბეთლემსაო, ალილო
ანგელოზთა გუნდი გალობს, ალილო,
მუდმივი კალენდარი
წელი
დღესასწაული:
ყველა დღესასწაული
გამოთვლა
განულება
საეკლესიო კალენდარი
ძველი სტილით
ახალი სტილით
ორ სა ოთ ხუ პა შა კვ
1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30
ჟურნალი
ჟურნალის ბოლო ნომრები:
მე მინდა, რომ ჩვენ ყველამ ერთად ვიგალობოთ ”ღირს არს ჭეშმარიტად”